Abhijnanasakuntalam 4.1.2
Mitabhāṣiṇī 4.1.2
- Language
- Sanskrit
4.1.2
tṛtīyā 3. atithipari &c — An atithi is sarvadevamaya | Darest thou slight him ? vā implies kopa | "vāstu syāt kopapīḍayoḥ" ityamaraḥ | The read4 [a] ananya &c — mana eva iti manas + aṇ = mānasam, prajñādi | In is seen in kumbhakārī | ṅyāp prakaraṇe tadantavidhi — Vrittikara Yet शेषविवक्षा । (e) अपि = For force see Tika (f) ईरितम् = Uttered anekārtha tvāddhātūnāṃ karātiratra bhāṣaṇārthaḥ | hādhigiti | 'hā' khede| 'dhik' nindāyām | dukhena ātmano bhāgya nindati ( āvege dviruktam )| 'apriyameva savṛtta' jātam | 'adya puna hṛdayena asannihitā" iti yannāthayā śaṅkita tadaiva prāptam ityevakārārthe | 'pūjārha'' pūjye 'kasminnapi' jane| 'śūnya' viviktam | manaso duṣyanta prati matatvāna 'śūnya hṛdaya' hṛtapadmasadmā yasyā tathāvidhā 'śakuntalā aparāddhā' pūjāmadatvā kṛtāparādhā jātā (karttari kta ) 'na khalu yasmin kasmin api' pramāde sthale | 'eṣa sulabha kopo' yasya tathāvidha, kopana ityarthe 'maharṣi durvāsā ' avirava nayā' tena prakāreṇa, kaṭhoramityartha, 'śaṣā aviralapādā' adūranyastacaraṇā 'tvarā' kṣipratā yasyā tathāvidhayā 'gatyā pratinivṛtta ' uṭajān pratyāyāta drutapādakṣepa nivarttate ityartha | 'hutavahāt' agne 'anya' itara ( "anyārāt - " iti pañcamī ) 'ka dagdhu prabhavati īṣṭe | yadyanya syāt tathābhūtā śakuntalāṃ dṛṣṭvā dayeta na śapet ityatha
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit