Abhijnanasakuntalam 5.18.1
Mitabhāṣiṇī 5.18.1
- Language
- Sanskrit
5.18.1
rājeti | 'kathaṃ' viprāya' ityābhyāmārabhya ['yadi bhāguritopamaśavyopadasaṅgo” iti yakāralopaḥ | evaṃ 'vidyeyāya' | dāṇantradhvanivāraṇāyaivam | [ rāghavarbhāṭṭaiirapaṭhitametat ] | 'pāpaṃ' duṣkṛtam, lakṣaṇayā pāpokti 'śāntaṃ' nivṛttaṃ bhavatu| saivaṃ vada ityarthaḥ | anvaya -ki, kūlaṅkaṣā sindhuḥ prasannamaka taṭataruñca iva vyapadeśamāvilayitum imaṃ janaṃ pātayituñca īhase| vyākhyā - 'ki' kimartha 'kūla' taṭaṃ 'kaṣati' bhinātti yā tādṛśī [kūlopapadāt karṣaḥ khac ] taṭapraghātinī 'sindhuḥ' nadī 'prasannam' anāvilam 'kakṣyaṃ' pravāhaṃ yathā āvilayati 'taṭataruñca iva' tīrasthaṃ vṛkṣañca yathā pātayati tathā 'vyapadeśaṃ' kulam [ karaṇe ghañ ] 'āvilayituṃ' kaluṣayituṃ 'imaṃ' madrūpaṃ janaṃ' pātayituñca' dharmāt patitaṃ karttuñca 'īhase' | pāpā iyaṃ ceṣṭā śāntā bhavatu | ["kimīhase janamimañca pātayitum" (rā0 vi0, ma ) - "samīhase māṃñca nāma pātayitum" (ta., nyā0) | "kathyaṃ" (rā0, vi, ma-) - "ogham" (ta, nyā-) ] | śakuntaleti | 'bhavatu' astu tāvat pratāraṇā te nābhiṣetā yadi paramārhata yadārthameva paraparigrahama' anyakalatraṃ śaṅkase' yasadāvidhine tvayā eva pravṛttam [ bhāve ktaḥ ] paradāraśaṅkayā eva taiiya buddhiśī vṛttita yi, na ca vañcanabuddhyā tat' tadā 'anena' madaṅgulisthena abhijñānena aṅga līyakarūpeṇa tava kāśaṅkām apaneṣyāmi' | ['pravṛttam" ( ta- vi- nyā- ma- ) - "kata pravṛttam" ( rā- ) | "abhijñānena anena' (rā- ma ) -"abhijñānena kena cit" ( ta-, nyā ) ]|
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit