Abhijnanasakuntalam 5.28.1
Mitabhāṣiṇī 5.28.1
- Language
- Sanskrit
5.28.1
rājeti| purohitaṃ pratye tat| 'atra' asmin viṣaye 'bhavantameva guru ca laghu ca 'gurūllaghu' ( "vipratiṣiddhañcānadhikaraṇavāci" iti ekatvavikalpa ) gurunnaghuno bhāvaḥ, 'gurulāghavam' [ aṇipūrva padavṛddhau prāptāyā bhāṣyaprayogaprāmāṇyāt uttarapadavṛddhi iti durghaṭavṛtti | "gurūllaghu rityuttarapadasya" iti padmanābha ] ko vā 'guru ko vā laghu iti 'pṛcchāmi' | pakṣadvayamāha-anvaya - "ahaṃ mūḍha syām" vā "eṣāmithyā vadet" iti saṃśaye, dāratyāgī bhavāmi, āho parastrīsparśapāṃśano bhavāmi | vyākhyā-'ahaṃ mūḍha ' pūrvavṛttamasmaraṇāmastva 'syāma vā' athavā 'eṣa' śakuntalā 'mithyā vadet (sapraśye liṅ) 'iti' evaṃ vidhe 'saṃśaye' saṃprāpte jāte, nijasadalye enā tyaktvā 'dāratyāgī ( dāreopapadāt tyaje ṇinuṣ ) bhavāmi 'āho' athavā asyā mithyāvāditve enāṃ gṛhītvā 'parastrīspaśena pāṃgula' kalaṅkī bhavāmi ityava nirṇayabhavāna vadatu | purohineti | 'yadi tāvat' | tāvaditi vākyālaṅkāre | 'evaṃ kriyatā, itya vidhīyatām | rājeti | bhavān mām anuśāstu kattavyam upadiśatu | purohita iti | 'atrabhavatī tāvat' | tāvadityavadhāraṇe 'ā prasavāt' prasavaparyyantam ("yasyacā'parimri" iti pakṣanā| "asmadgṛhe' sadbhavane 'tiṣṭhatu' |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit