Abhijnanasakuntalam 5.5.1
Mitabhāṣiṇī 5.5.1
- Language
- Sanskrit
5.5.1
rājeti | 'aya jana' eṣa nāyikā 'sakṛt' ekavāra 'kṛta' mayā darśita 'praṇayo' yasmin tathāvidha | 'tatra' tasmāt vṛttaprapañcāt para vihva'latvāt 'devī vasumatīm antareṇa' vasumatīmalakṣya 'asyā' hamsapādikāyā [kṛdyoge karttari ṣaṣṭhī ] 'mahat' kaṭhoram 'upālambhana' tiraskāra 'gato'smi' | 'nipuṇama' pativaidagdhyena upālabdho'smi iti madvacanāt' madvacanamavalambya [ lyablope karmaṇi pañcamī ] 'ucyatāṃ hamsapādikā' | vidūṣaka iti | 'tayā' haṃsapādikayā 'parakoṭe sakhīprabhatīnāṃ 'haste' śikhaṇḍake cūḍāyāṃ 'gṛhītasya' dhṛtasya tata 'tāḍyamānasya me idānīm apsarasā' [ bhāvyaprayogāt ekatve'pi ] gṛhītasya 'vītarāgasya' anāsaktasya' praśāntasya ityartha 'iva mokṣo' mukti' hastāt sabhāgañca niṣka ti 'nāsti' | yathā apsarasā gṛhīto yogo vipadyate tathā ahamapi tathā ityartha | rājeti | 'nāgarikasya' nagaravāsino janasya 'vṛttyā' vyavahāreṇa, vidagdhācāreṇa sarasavākprayogeṇa ityartha 'enāṃ sajñāpaya' | madhurayā vācā anukalitā yathā na kupyeta | meaning ekavāram once, praṇaya is yājñā, i. e. love. (c) "devīmsekāyām itarāsu ca bhaṭinī|" - Darpana "antarāntareṇa yukte" iti dvitīyā| mantareṇa kīdṛśo'syā dṛṣṭrirāga." -Act II
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit