Abhijnanasakuntalam 6.1.2
Mitabhāṣiṇī 6.1.2
- Language
- Sanskrit
6.1.2
ekasmindivase mayā rohitamatsyaḥ khaṇḍaśaḥ kṛtaḥ kalpitaḥ [svarūpaṃ prakṛtyaitau grantha dīrghau dṛśyete] 'kalpitaḥ' sandarbhitaḥ 'jāva ta' devān tasyā udarābhyantaraṃ ruddhā 'prekṣe' paśyāmi [pratyaṅge vai bhaviṣyadarthe vartamāne 'laṭ' tatkevalaṃ janaiḥ 'mahadratnena' darśanoyena 'bhāsuraṃ' dīptimantaṃ 'aṅgulīyakaṃ prekṣitaṃ' dṛṣṭam ! 'daśante' daraśayan 'vikrayārtha viniṣpādanena 'asya' aṅgulīyakasya vikrayārthamanusandhidadātīti 'darśayan' medasan kaṅkaṇairupaśobhinam, vikrayārtha pradarśayettam anyadaiva, vipra paścātsvasampadyamānairyuṣmām itīva darśayan 'bhāvimiśraiḥ ' mānyairbhavadbhiśśaṅka 'gṛhītaḥ' baddhaḥ | 'mārayata' prāṇebhyoyojayata 'vā kuṭṭayata' prāṇavimuktaṃ dṛḍhaṃ khaṇḍayato 'vā' kuruta sarvamapyaritvā bravīmi dānamasya' aṅgulīyakasya 'āgamaṃ' prāpti tasya vṛttānta 'vṛttā' | ["prekṣe tāvat' - ityādisūlam ( ta-, cā- )- "etadratnabhāsuramaṅgaloyakaṃ dṛṣṭam" ( rā-, vi-, ma- ) || "kuṭṭayata" ( ta-, cā) 'muñcata' (rā-, vi-, ma- ) ] || śyāla iti| 'vissagandhī' grāmagandhī gandhaḥ asya darśanena tadbhāvena eva iti niḥsaṃśayaṃ nūnaṃ godhāṃ māṃsaṃ khādati yaḥ sa 'godhādī' godhābhojanaśīlaḥ 'matsyaṃ badhnāti' yaḥ sa evaṃ dhīvara eva| anyathā kasyaiṣā śyāmatā gātrasya tadasya jātyapi matsyaṃgrāhaḥ 'asyāḥ aṅgulīyakadarśanaṃ vimṛśyaṃ' vicāraṇīyaṃ tadrūpaṃ satyaṃ na vā ityādīdamādyam| 'rājakulameva' rājabhavanameva 'gacchāmaḥ'| svāmine nivedayāmi sa eva vimṛśatu satyaṃ na veti
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit