Abhijnanasakuntalam 7.16.3
Mitabhāṣiṇī 7.16.3
- Language
- Sanskrit
7.16.3
rājñeti | 'ākāreṇa ākārasya vā 'sadṛśam' anurūpa 'ceṣṭita' karma 'eva kathayati- yata ayam ṛṣikumārakā na | ākāreṇa karmaṇā ca lakṣyate nāyamṛṣikumāraka iti | sthāne asādhane ca 'pratyaya viśrambhaḥ, ṛṣikumāro'yamiti vā me matiḥ tata eva evam īdṛśa 'tarkayati' dṛṣṭāṅgo'yaṃ nānya ṛṣikumārakatena mayi dūyate ['eva tarkitaḥ" iti tu virodhane | tena 'acchado imeo' iti bahuvacanam] yathā yadvat 'amya' rśa ta āśrita tathā, aśrito'nucaramityartha 'anutiṣṭhan kuṭain vihaśigumañca kuṭairnī caran iti bhāva | 'sparśa' sparśasamparkam 'udagamya' prāpya | anvaya – kasyāpi kulāṅkureṇa anena bhāveṣu spṛṣṭasya mana eva sukham, yada kalina dhanya aṅgāt prarūḍhaḥ tasya cetasi kā nirvṛti kuryāt | vyākhyā-'kasyāpi mantrā nippannakaṃsya janasya 'kulasya vaṃśasya 'aṅkureṇa va grasanta'navanejena 'anena vartsyena 'bhāveṣu' keṣvapi pratyakṣeṣu 'spṛṣṭasya na tu kāpi vinasya 'mama evama anirvaṃcanī 'sukha' yadi jāta tadā yatra kṛtina' alaṅkṛtasya, dhanyasya yasya aṅgāt deśāta 'prarūḍha' tasya cetasi kān pravāḍamanagamyocarāṃ 'nirvṛ tiṃ sukha' 'kuryāt vidadhyāt' na ko'pyahamasya tathāpyasya spṛrśamātreṇāpi etāvanmātrenaiva meṃ sukham | yo'sya pitā sa eva nirmalacittā ki sukha labheta baṭa, mana tu mparamārthatayā vivacitum śakyate |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit