Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.116

Arthadyotanikā 10.5.116

Language
Sanskrit

10.5.116

atra svābhīṣṭācyutireva vyasanam | ita ita āryā gautamo | jāte putri | apīti praśne | laghuḥ svalpaḥ saṃtāpo yeṣu tāni te'ṅgāni | asti me viśeṣaḥ | anena darbhodakena darbhasahitenodakena vaitānodakenetyarthaḥ | nirābādhaṃ pīḍārahitameva te śarīraṃ bhaviṣyati | vatse pariṇato divasaḥ | ehyuṭajameva gacchāmaḥ | “ parṇaśāloṭajo'striyām ” ityamaraḥ | hṛdaya prathamameva sukhopanate manorathe kātarabhāvaṃ na muñcasi | evakāro bhinnakramaḥ | naiva muñcasīti manorathe viṣayasya nigīrṇatvādatiśayoktiḥ | sānuśayavighaṭṭitasya sapaścāttāpaṃ ca tadvighaṭṭitaṃ ca tasya | “ athānuśayo dīrghadveṣānutāpayoḥ ” ityamaraḥ | kathaṃ te sāṃprataṃ saṃtāpaḥ | yatsaṃsaṃgame kātaratā tatsaṃsaṃgamābhāve tadabhāva evocito na tu tāpa iti kathaṃśabdārthaḥ | latāvalaya latāgṛha saṃtāpahāraketi | atha ca latāgṛhe saṃtāpahāraketyekayoktyā duṣyantalatāgṛhayoḥ saṃbodhanam | valayaśabdenācchādakatvasādharmyeṇa gṛhaṃ lakṣayatā guptataratvamanoharatvādi dhvanitam | āmantraye tvāṃ bhūyo'pi paribhogāya sukhāya saṃbhogāya ca | anena manoratho nāma bhūṣaṇamupakṣiptam | tallakṣaṇaṃ tu— “ manorathastu vyājena vivakṣitanivedanam ” iti | muhariti | muhurvāraṃvāramaṅgulyā tarjanyā saṃvṛta ācchādito'dharoṣṭho yatra tat | pratiṣedhākṣarāṇi mā mālamityādīni teṣāṃ yadvaikalavyaṃ sphuṭamanuccāraṇaṃ tenābhirāmam | viklavaśabdo dharmaparaḥ | aṃse vivartituṃ śīlaṃ yasya tat | valite pakṣmale akṣiṇī yasyāḥ sā pakṣmalākṣī tasyā mukham | anena cumbanārthamunnamane yogyatā dhvanitā | kathamapi mahatā kaṣṭena |

Linked texts (1)