The Recognition of Śakuntalā 10.5.136
Arthadyotanikā 10.5.136
- Language
- Sanskrit
10.5.136
ṇicā duḥkhātiśayo dhvanyate | ubhayostiryakke'pi sahavāsinābhyāsāttathoktam | anena vadhvāḥ patigṛhagamane pitṛkulajanasya duḥkhātiśayo vyajyate | bandhuvyavahārasamāropātsamāsoktiḥ | utprekṣānuprāsaśca | tāta latābhaginīṃ vanajyotsnāṃ tāvadāmantrayiṣye | latābhaginīmiti pariṇāmālaṃkāraḥ | vanajyotsne cūtasaṃgatāpi māṃ pratyāliṅgetodgatābhiḥ śākhābāhābhiḥ | ekadeśavivarti rūpakam | cūtasaṃgatāpītyatra bhartuḥ snehādapyadhikaḥ sodaryasneha ityapinā dhvanyate | adyaprabhṛti dūramatyarthaṃ parivartanaṃ vyāghuṣya gamanaṃ yasyāḥ sā tādṛśī bhaviṣyāmi | saṃkalpitamiti | mayā tapodhanena sadā tavārthe tvatprayojananimittam | prayojanaṃ ca yogyasamāgama eva | prathamameva saṃkalpitaṃ manasābhīpsitaṃ tvaṃ sukṛtaiḥ puṇyairmatkṛtaiḥ svayaṃ pūrvajanmopārjitairvātmasadṛśamabhijanaguṇaiḥ saundaryeṇa ca vayasā ca | kevalaṃ tvaddharaṇānāpi tu tribhuvanabharaṇādgatāraṃ gatā prāptāsi | yogyasamāgamaścānitto'pi puṇyātiśayādeva bhavatīti bhāvaḥ | iyaṃ purato dṛśyamānā suṣṭhu kṛtaiḥ karaṇairnikaṭaraupaṇairālavālādipūraṇairnavamālikā cūtena saha saṃśritavatī | atra nāyakavyavahārāropātsamāsoktiḥ | ubhayoḥ prākaraṇikatvāttulyayogitā ca | ataevāha—saṃpratyasyāṃ tvayi vītacinto viśeṣeṇa gatacintaḥ | yogyena yogyasamāgamātsamālaṃkāraḥ | parasparopakaraṇādanyonyālaṃkāro vyaṅgyaḥ | hetvanuprāsau | vṛttamanantaroktam | śakuntalāparigṛhītā seti tasyāḥ saṃtoṣotpādanārthamasyāmiti pūrvanirdeśaḥ | tena kramaprakramabhaṅgaḥ parihṛto bhavati | “tvayyatra cāhamiti saṃprati” iti paṭhitvā vā pariharttavyaḥ |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit