Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.150

Arthadyotanikā 10.5.150

Language
Sanskrit

10.5.150

yadā tu prathamamevānubhavaḥ pravarttate tadā kiṃ vāsanānimitta uta nirnimitta iti śaṅkāṃ vyapanetumāha- "tāsāmanāditvaṃ cāśiṣo nityavāt " sūtram | tāsāṃ vāsanānāmanāditvam | na vidyata ādiryasya tasya bhāvastattvam | āsāmādirnāstītyarthaḥ | kuta ityāha | āśiṣo nityatvāt | yeyamāśīrmahāmoharūpā sadaiva sukhasādhanā me bhūyācchanmā(?) kadācana tairviyogo bhūditi yaḥ saṃkalpaviśeṣo vāsanānāṃ kāraṇaṃ tasya nityatvādanāditvamityartha iti | abodhapūrvaṃ smaratīti śabdaśaktimūlo virodhābhāso vyaṅgyaḥ| myāmyeti yutsuyatsu [iti] nūnananeti chekavṛttiśrutyanuprāsāḥ | vasantatilakā vṛttam| autsukyalakṣaṇaṃ sudhākare- " kālākṣamatvamautsukyamiṣṭavastuviyogataḥ | taddarśanādramyavastudiṣṭakṣādeśva" iti | nanvatrautsukyalakṣaṇasya bhāvasya śābdavācyatvaṃ doṣa iti cenna | atra na tathā vibhāvāderautsukyapratītiryathā punarautsukyagrahaṇāt | etadabhiprāyeṇaiva na doṣaḥ | " svapadenoktāvapi saṃcāriṇaḥ kvacit " ityuktam | kvacit “bhāvasthitāni” iti pāṭhaḥ | so'pi sāṃpradāyika eva | paryākula iti virahitvādeva | satyapi śāpe sthāyinyā rateravicchedārthametādṛguktiḥ | evamagre'pi jñeyam | anyathā madhye vicchedāmmahānrasadoṣaḥ syāt | tata iti | svakāryavaśātsūcanāmakṛtvaiva kañcakinaḥ praveśaḥ | kañcukilakṣaṇaṃ mātṛguptācāryairuktam"ye nityaṃ satyasaṃpannāḥ kāmadoṣavivarjitāḥ | jñānavijñānakuśalāḥ kañcukīyāstu te smṛtāḥ " iti | īdṛśīmiti vṛddhāvasthā | ācāra iti | avahitena sāvadhānena mayā | śaktenāpītyarthaḥ |

Linked texts (1)