Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.166

Arthadyotanikā 10.5.166

Language
Sanskrit

10.5.166

dharmāpekṣitā bhartuḥ | īdṛśam | nāma prākāśye | prakaṭaṃ sukhopanataṃ rūpaṃ dṛṣṭvā ko'nyo vicārayati | joṣaṃ tūṣṇīm | abhivyaktasatvalakṣaṇāṃ prakaṭagarbhacihnām | kṣetraṃ patnī yasyāsau kṣetrī taṃ kṣetriṇam | "kṣetraṃ patnīśarīrayoḥ " ityamaraḥ | etādṛśamātmānaṃ śaṅkamānaḥ | yata iyaṃ garbhiṇī mayā cedadhunā pratigṛhyeta tattadāhaṃ kṣetrī syāṃ na tu bījī | ata etajjātāpatyaṃ naurasamapi tu kṣetrajam | taccaurasāddhīnamiti śaṅkā | atha cānyenoḍhāyāḥ parigrahe matkṣetratvameva syānna tu dharmapatnītvamiti śaṅkā | " kṣetriyam" iti pāṭhe paradārāsaktam | " kṣetriyaṃ kṣetrajaṭaṇe paradārarate'pi ca " iti viśvaḥ | kathamimāṃ pratipatsye'ṅgīkariṣyāmi | apavāryeti | “rahasyaṃ kathyate'nyasya parāvṛttyāpavāritam” iti | āryasya pariṇaya eva saṃdehaḥ | kuta idānīṃ me dūrādhirohiṇyāśā | dūramatyarthaṃ tatra gatvā mahiṣīpadaṃ prāpsyāmītyādyādhiroḍhuṃ śīlaṃ yasyāḥ sā | mā tāvaditi ślokena saṃbadhyate | kṛteti | tvayetyevamaparādhaṃ kṛtvāpyadhunā smaraṇakleśābhāvavatetyarthāntarasaṃkramitam | kṛto'bhimarśo balāddharṣaṇaṃ yasyāḥ sā | anena sātiśayāparādhakṛttvaṃ dhvanyate | īdṛśīṃ sutāmanumanyamāno'numodamāna ityanenaivaṃ sāparādhe'pi tvayi munitvena tādṛśakṛpā yujyata iti dhvanitam | ata eva muniḥ | tāvatsākalyena | nāmeti krodhe | mā vimānyo na vimānanīyo'pi tu vimānanīya eva | sutābhimarśālakṣaṇo'parādhaḥ soḍho vimānanālakṣaṇastu na soḍhavya iti daṇḍa uktaḥ | tena sūkṣmālaṃkāra uktaḥ | kecittu niṣedhameva vidheyatvena manyante tanna samīcīnam |

Linked texts (1)