The Recognition of Śakuntalā 10.5.178
Arthadyotanikā 10.5.178
- Language
- Sanskrit
10.5.178
nirvartitaṃ mayā paryāyanivartanīyamapsarastīrthasāṃnidhyaṃ yāvatsādhujanasyābhiṣekakāla iti | “ paryāyo'vasare krame ” ityamaraḥ | tatra gaṅgāyāmapsarastīrthaṃ nāma tīrthamasti | tatra yāvatsajjanasnānakālamekaikasmindivasa ekaikayāpsarasā sannihitayā sthātavyamiti niyamaḥ | tasmindine sānumatyā tatkāryaṃ kṛtamityarthaḥ | sāṃpratamasya rājarṣerudantaṃ vārtām | “ vārtā pravṛttirvṛttānta udantaḥ syāt ” ityamaraḥ | pratyakṣīkariṣyāmi | menakāsaṃbandhena śarīrabhūtā me śakuntalā | tayā ca duhitṛnimittamādiṣṭapūrvāsmi | kiṃ tu khalu ṛtūtsavārambhe'pi nirutsārambhamiva rājakulaṃ dṛśyate | asti me vibhavaḥ sāmarthyaṃ praṇidhānena sarvaṃ parijñātum | kiṃ tu sakhyā me menakāyā ādaro mayā mānayitavyaḥ | bhavatvanayorevodyānapālikayostiraskariṇīpraticchannāntardhānavidyayā paricchannā pārśvavartinī bhūtvopalapsye | nāṭyeneti gaṅgāvataraṇena | tallakṣaṇaṃ tu—“aṅgerutkṣepa nikṣepāvanupronnatasannatā (?) | bhajetāṃ vipatākau cedevameva śirastadā | gaṅgāvataṟaṇam ” iti | “ ṇivvaṭṭhidama ” ityādyetadantena sānumatyātmaślāghāyāḥ kṛtatvādvicalanaṃ nāmāṅkamupakṣisam | tallakṣaṇaṃ daśarūpake—“ vikatthanā vicalanam ” iti | tataḥ praviśatītyudyānapālikayoriti sūcitatvāttayoḥ praveśakaḥ (śaḥ)| [ātāmrameti |] ātāmraharitapāṇḍura jīvitasatyaṃ vasantamāsayoḥ | dṛṣṭo'si cūtakoraka ṛtusaṅgala tvāṃ prasādayāmi | atra prathamasaṃbodhanena svabhāvoktiḥ | satyamiti śapatha | “satyaṃ ca śapathe tathye” iti viśvaḥ | vasantamāsayorjīviteti rūpakam |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit