The Recognition of Śakuntalā 10.5.187
Arthadyotanikā 10.5.187
- Language
- Sanskrit
10.5.187
yaḥ praṇayaḥ prema tasya smṛtistasyā rodhinā tamasā mohenedaṃ [mama] mano muktam | prahariṣyatā manasijena kandarpeṇa dhanuṣi cūtaśaro niveśitaśca | mama tadviyogo vasantakālaśca prādurabhūdityarthaḥ | cāvekakālatvaṃ dyotayataḥ | samuccayālaṃkāraḥ | bhojena tu “adṛṣṭādapi smaraṇe smaraṇāṃlakāraḥ ” ityuktvā tadalaṃkāra idamudāhṛtam | anuprāsaśca | drutavilambitaṃ vṛttam | tiṣṭha tāvadanena daṇḍakāṣṭhena kandarpavyādhiṃ nāśayāmi | kandarparūpo vyādhiryasmāditi kandarpavyādhiśabdena cūtāṅkura ukta iti jñeyam 9| nanvāsannā paricārikā caturikā bhavatā saṃdiṣṭā | paricārikālakṣaṇaṃ mātṛguptācāryairuktam- “saṃvāhane ca gandhe ca tathā caiva prasādhane | tathābharaṇasaṃyogamālyasaṃgrathaneṣu ca || vijñeyā nāmataḥ sā tu nṛpateḥ paricārikā ” iti | mādhavīmaṇḍape vāsantīmaṇḍapa imāṃ velāmativāhayiṣye | tatra me citraphalakagatāṃ svahastalikhitāṃ tatrabhavatyāḥ śakuntalāyāḥ pratikṛtimānīyati | īdṛśaṃ hṛdayavinodanasthānamiti praśnaḥ | tattasmāttameva mārgaṃ mādhavīlatāmaṇḍapamārgamādeśaya | ita ito bhavān | eṣa maṇiśilāpaṭṭakasanātho mādhavīlatāmaṇḍapaḥ | upahāraḥ puṣpopahārastena ramaṇīyatā tayā niḥsaṃśayaṃ svāgateneva no'smānpratīcchati | tatpraviśya niṣīdatu bhavān | latāsaṃśritā drakṣyāmi tāvatsakhyāḥ pratikṛtim | tatastasyā bharturbahumukhamanekaprakāramanurāgaṃ nivedayiṣyāmi | idānīṃ śakuntalāyāḥ sarvaṃ prathamavṛttāntaṃ smarāmīti saṃbandhaḥ | pratyādeśavelāyāṃ nirākaraṇasamaye na vismarāmi kiṃ tu sarvaṃ kathayitvāvasāne punaḥ parihāsavika(ja)lpa eṣa na bhūtārthaḥ satyārtha iti |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit