Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.188

Arthadyotanikā 10.5.188

Language
Sanskrit

10.5.188

“vṛtte kṣamādāvṛtte bhūtam” ityamaraḥ | ākhyātam | mayāpi mṛtpiṇḍabuddhinā tathaiva gṛhītam | athavā bhavitavyatā khalu balavatī | evamevaitat | bhoḥ kimetat | anaucityamityarthaḥ | anupapannaṃ khalvīdṛśaṃ tvayi sarvadā dhīre rājñi svayaṃ duṣyante | kadāpi satpuruṣāḥ śokavaktavyā na bhavanti | śoke jāte'nyena vaktavyā na bhavantītyarthaḥ | aprastutapraśaṃsā | tatra dṛṣṭāntamāha | nanu pravāte'pyatiśayitavāte'pi niṣkampā girayaḥ | viklavāyā vihvalāyāḥ | balavadadhikam | [ita iti |] anugantuṃ vyavasitā prayatnaṃ kurvāṇā muhuranantaramuccaistiṣṭheti guroḥ pituḥ śiṣyastasmingurusame kaṇvasame vadati sati punaranantaraṃ bāṣpasyāśruṇaḥ prasara ādhikyaṃ tena kaluṣāma Avilaṃ dṛṣṭiṃ krūre kaṭhine | idaṃ vyaṅgyāvakāśadānāya | yathā-“ tadgehaṃ natabhittimandiram ” ityādau | mayi nirghṛṇahṛdaye paropakārānirate tādṛśanirupādhivañcake'līkadharmakañcuka ityarthāntarasaṃkramitavācyam | arpitavatī yattanmāṃ dahati | atra dṛṣṭerdāhakatvāsaṃbhavānmukhyārthabādhe kāryakāraṇasaṃbandhāttāpaṃ lakṣyaṃstadatiśayaṃ vyañjayatīti dahatipadamatyantatiraskṛtavācyam | kimiva saviṣaṃ śalyamiva | viṣāktaḥ(?) | “śasyaṃ śakte śare vaṃśakambikāyāṃ ca tomare ” iti viśvaḥ | upamānuprāsau | tādṛśaceṣṭāstādṛśe'rpaṇātsamaṃ ca | guruśiṣye gurusama ityatra kathitapadatvaṃ na śaṅkanīyam | tātparyabhedena lāṭānuprāsārthameva tathā prayuktatvāt | uttaratra pade vacanasyākāritvabhayakāraṇatvadyotanāditātparyamavagantavyam | śikhariṇī vṛttam | ammahe āścarya | īdṛśī svakāryaparatetyarthāntaranyāsaḥ |

Linked texts (1)