The Recognition of Śakuntalā 10.5.197
Arthadyotanikā 10.5.197
- Language
- Sanskrit
10.5.197
srotovahetyanena jalavāhitvaṃ tena svabhāvāparityāgastena ramaṇīyatvaṃ tena coddīpakatvaṃ vyajyate | mālinīmabhita ityabhito yoge dvitīyā | gaurīgurorhimavataḥ | anena kanyāpitṛtvena tadduḥkhānubhavāttatpradeśe'vighnitasaṃketatvaṃ dyotyate | niṣaṇṇahariṇā ityanenātyantaviviktatvaṃ tena bhṛśamuddīpakratvaṃ tena ca suratakṣamatvaṃ dhvanyate | pāvanā ityanena śucitvena ramyatvena paryavasānam | pādāḥ pratyantaparvatāḥ | kāryā ityanuṣajyate | śākhāsvālambitāni valkalāni vṛkṣatvaco yasya | anenāśramapathānatidūratvena tasyāḥ śālīnatvaṃ dhvanitam | tasya taroradhaḥ kṛṣṇamṛgasya kṛṣṇasārasya śṛṅge vāmanayanamiti strīsvabhāvatvāt | kaṇḍūyamānāṃ mṛgīṃ nirmātumicchāmi | atra kaṇḍūyanaṃ śṛṅgārātubhāvasūcakaṃ gharṣaṇamātram| anenāpyuddīpakatvaṃ dhvanitam | pūrvaṃ kāryetyuktvā nirmātumicchāmītyuktistu gharṣaṇasya lekhanāyogāt | tenaitadapīcchāmi na vastutaḥ kartavyamiti bhāvaḥ | svabhāvoktiḥ | līnalinoti gaurīguroriti mṛgamṛgīmiti manamānāmiti chekavṛttiśrutyanuprāsāḥ | gaurīguroriti prasaṅgopādānādudāttālaṃkāraśca | śārdūlavikrīḍitaṃ vṛttam | yathāhaṃ paśyāmi pūritavyamanena lambakūrcānāṃ tāpasānāṃ kadambaiḥ samūhaiḥ | prasādhanamalaṃkaraṇam | abhipretamabhimatam | kimiva vanavāsasyetyanena puṣpādikaṃ saukumāryasya cetyanena kusumānāmapi yatkomalataraṃ tadekadvitridhāraṇaṃ ca vinayasya cetyanena śekharādivyāvartanaṃ vyajyate | yatsadṛśaṃ bhaviṣyati | kṛtamiti | atra karṇaśabdena svasya tena bhūṣaṇavatvaṃ bodhayatā naikaṭyātkarṇaśiro'ntarāladeśo lakṣyate |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit