Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.200

Arthadyotanikā 10.5.200

Language
Sanskrit

10.5.200

akliṣṭaścāsau bālatarupallavaśceti | etena komalatvalauhityātiśayo vyajyate | priyāyā bimbādharaṃ bimbasadṛśamadharamiti madhyamapadalopī samāsaḥ | tathā ca vāmanaḥ- “bimbādhara iti vṛttau madhyamapadalopinyām” iti| ratotsaveṣu tayā saha ratamutsvarūpamityarthaḥ| teṣu mayotkaṇṭhātiśayavatāpi sadayaṃ svāduṃsvādaṃ ca pītaṃ na tu nirdayaṃ taddaṣṭam | tenātikomalatvaṃ dhvanitam | atha ca pītamapyakliṣṭabālatarupallavalobhanīyamiti vidheyaṃ viśeṣaṇaṃ tena bhramarasya sparśe'pi hetutvaṃ tena bhrāntimānalaṃkāro vyajyate | he bhramara tvaṃ cettaṃ spṛśasi tadā kamalasyodare bandhanasthaṃ tvāṃ kārayāmi | anena sūryasyāpi nijājñākāritvaṃ dhvanyate | svābhāvikasya tasya svaprayojakatvavyāpāreṇokteratiśayoktiśca | pratināyakavyavahārasamāropātsamāsoktiḥ | unmattāvasthāvarṇanādanaucityaṃ na | kamalodare jalamadhye bandhanasthamiti śleṣo'pi| heturūpakopamānuprāsāḥ| vasantatilakaṃ vṛttam | evaṃ tīkṣṇadaṇḍasya kiṃ na bheṣyati | eṣa tāvadunmattaḥ | ahamapyetasya saṅgena | īdṛśā varṇā akṣarāṇi yasya sa iva saṃvṛttaḥ| solluṇṭhottaradānena sahajatayonmattāvasthāyāṃ paryavasānāditi bhāvaḥ | bhoḥ citraṃ khalvetat | “rājā- yujyate” ityādine tadantena bhrāntirnāma saṃdhyantarāṅgamapakṣiptam | tallakṣaṇaṃ tu“bhrāntirviparyayajñānaṃ prasaṅgasyāviniścayāt” iti | ahamapīdānīmavagatārthā | citramiti jñānaṃ mamāpyadhunā jātamityarthaḥ | kiṃ punaryathālikhitānubhāvyeṣa vidūṣakaḥ | “rājā-nanu vāryatāmeṣa dhṛṣṭaḥ ” ityādinā “ bandhanastham ” ityantena tanmayatvapravāsavipralambhakāmadaśāvasthā sūcitā ||

Linked texts (1)