The Recognition of Śakuntalā 10.5.201
Arthadyotanikā 10.5.201
- Language
- Sanskrit
10.5.201
“ tanmayaṃ tatprakāśo hi bāhyābhyantaratastathā” iti tallakṣaṇāt | 'pauraubhāgyaṃ doṣadarśitvam | “doṣaikadṛkpurobhāgī ” ityamaraḥ | darśaneti | tanmayena śakuntalāmayena sākṣādiva darśane sukhamanubhavato mama smṛtikāriṇā citramiti smaraṇaṃ kāritavatā tvayā kāntā citrīkṛtā ālekhyasthā kṛtā | athavāścaryarūpā kṛtā | “ālekhyāścaryayościtram” ityamaraḥ | smṛtikāriṇā citrīkṛteti śabdaśaktimūlo virodhābhāso vyaṅgyaḥ | utprekṣā | vatavateti yenayeneti kṛtākānteti chekaśrutyanuprāsāḥ | bhojena tu “paraprayatnādapi smaraṇe smaraṇāṃlaṃkāraḥ ” ityuktvā tadalaṃkāre idamudāhṛtam | “ rājā-akāraṇaparityaktā” ityādine tadantena citraṃ nāma saṃdhyantarāṅgamapakṣiptam | tallakṣaṇam - “ citraṃ tvākārasya vilekhanam ” iti | pūrvāparavirodhvapūrva eṣa virahamārgaḥ | pūrvaṃ citrasya citratvena jñānaṃ punastasyonmādāvasthāyāṃ satyatvena jñānaṃ punarapi citratvena jñānamiti pūrvāparavirodhaḥ | unmādāvasthānantaraṃ mūrchāyavasthāyā abhāvāditi bhāvaḥ | ataevāpūrvaṃ āścaryakārī | prajāgarāditi | tasyāḥ svapne samāgamaḥ prajāgarātkhilībhūto niruddhaḥ | tu punarbāṣpo'śrupravāhaḥ | "bāṣpo netrajaloṣmaṇoḥ" iti viśvaḥ | etāṃ citragatāmapi | pratyakṣadarśanaṃ punaranupapannamityapiśabdārthaḥ | draṣṭuṃ na dadāti | hetvanuprāsau | sarvathā pramārjitaṃ tvayā pratyādeśaduḥkhaṃ śakuntalāyāḥ | jayatu jayatu bhartā | vartikākaraṇḍakaṃ tūlikāvarṇakādibhāṇḍaṃ gṛhītvetomukhaṃ prasthitāsmi |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit