The Recognition of Śakuntalā 10.5.202
Arthadyotanikā 10.5.202
- Language
- Sanskrit
10.5.202
sa vartikākaraṇḍako me mama hastādantarā madhye taralikādvitīyāyā devyā vasumatẏāhamevāryaputrasyopaneṣyāmīti sabalātkāraṃ gṛhītaḥ| diṣṭyā tvaṃ muktā| yāvaddevyā viṭapalagnamuttarīyaṃ taralikā mocayati tāvanmayā nirvāhti ātmā| palāyitāsmītyarthaḥ | imāṃ pratikṛtiṃ likhitāṃ śakuntalāpratimām | ātmānamiti bhaṇa | kevalaṃ pratikṛtireva rakṣaṇīyeti nāpi tvātmāpi rakṣaṇīya ityarthaḥ | (atrātmaśabdena vidūṣako rājā [ ca ] ubhayamapi gṛhyate tena pratikṛtirakṣaṇenobhāvapi rakṣitāviti bhāvaḥ|) yadi bhavānantaḥpurakālakūṭānmokṣyate tadā māṃ meghapraticchandanāmani prāsāde śabdāpayākārayetyarthaḥ| anyasaṃkrāntahṛdayo'pi prathamasaṃbhāvanāmapekṣate śithilasauhārda idānīmeṣaḥ | jayatu jayatu devaḥ | atha kim | patrahastāṃ māṃ prekṣya pratinivṛttā| deva amātyo vijñāpayati | arthajātasya dravyasamūhasya gaṇanābahulatayaikameva paurakāryamavekṣitam | taddevaḥ patrārūḍhaṃ pratyakṣīkarotviti | nauvyasane potabhraṃśe | " vyasanaṃ vipadi bhraṃśe" ityamaraḥ | vidhīyatāmanviṣyatām | tasya vaṇijo bhāryāsu madhye kācidbhāryāpannasattvā gurviṇī syāt | deva idānīmeva sāketasyāyodhyāyāḥ| "syātsāketo'yodhyāyām " iti haimaḥ | śreṣṭhino duhitā nirvṛttapuṃsavanā jāyā bhāryāsya śrūyate | pitryaṃ pitṛsaṃbandhi rikthaṃ dhanam | " rikthaṃ dhanaṃ vasu " ityamaraḥ | yaddeva ājñāpayatīti | iyamasmi | yeneti | pāpāvṛte strīṇāṃ bhartṛtvena vinetyarthaḥ | chekavṛttyanuprāsau | evaṃ nāma ghoṣayitavyam | kāle pravṛṣṭamivāpekṣitasamaye pravarṣaṇamivābhinanditaṃ devasya śāsanamiti |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit