The Recognition of Śakuntalā 10.5.203
Arthadyotanikā 10.5.203
- Language
- Sanskrit
10.5.203
akāla uptabījā bhūriva mamāpyante puruvaṃśaśrīrevaṃ vṛttetyanvayaḥ| pratihatamamaṅgalam | upasthitaṃ prāptaṃ śreyaḥ sagarbhaśakuntalārūpam|asaṃśayaṃ sakhīmeva hṛdaye kṛtvā nindito'nenātmā | saṃropita iti | nāmeti saṃbhāvanāyām | mayā tādṛśadhārmikeṇa tādṛśasāvadhānena saṃropite'pyātmani putragarbhe utpādite'pi | " ātmā vai putranāmāsi " iti śruteḥ | kulapratiṣṭhāputraprasūtatvādvarmapatnī tyaktāvadhīritā kāle svasamaya uptabījā nyastabījāta eva mahate phalāya sasyāya kalpiṣyamāṇā vasuṃdharā yathopeṣyata ityupamā | kāvyaliṅgaṃ ca | śrutyanuprāsaḥ| aṣṭamyupajātirindravajropendravajrayoḥ | aparicchinnedānīṃ te saṃtatirbhaviṣyati | ayi imiṇā anena sārthavāhavṛttāntena dviguṇodvego bhartā | ṇaṃ enamāśvāsayituṃ meghapraticchandanāmnaḥ sakāśādārye māḍhavyaṃ vidūṣakaṃ gṛhītvāgacchāmi | suṣṭhu bhaṇasi | saṃśayamārūḍhāḥ piṇḍadābhāvātpiṇḍabhājaḥ pitaraḥ | asmāditi | bateti khede | asmātparaṃ duṣyantātparaṃ yathāśruti vedānatikrameṇa ye no'smākaṃ kule saṃbhṛtāni bahūpakaraṇayuktāni nivapanāni śrāddhādīni | “pitṛdānaṃ nivāpaḥ syāt ” ityamaraḥ | ko niyacchati dadāti dāsyatītyarthaḥ | “ vartamānasāmīpye vartamānavadvā ” iti laṭ | itikāraṇāccūnamutprekṣe | prasūtivikalena putrarahitena mayā praPublicktaṃ dattamudakaṃ dhautamaśru yena tacca taccheṣaṃ ca tādṛkpitaraḥ pivanti | kāvyaliṅgotprekṣānuprāsāḥ | vasantatilakaṃ vṛttam | “rājā—dīrghamuṣṇaṃ ca niḥśvasya ” ityādirnaitadantena chalanaṃ nāmāṅgamapakṣisam | talakṣaṇaṃ tu— “ ātmāvasādanaṃ yattu chalanaṃ tadudāhṛtam ” iti |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit