The Recognition of Śakuntalā 10.5.207
Arthadyotanikā 10.5.207
- Language
- Sanskrit
10.5.207
jighāṃsādyāśca yatra syurvibhāvāḥ parikīrtitāḥ || bhrukuṭīraktanetratvaṃ kapolasphuraṇaṃ tathā | dantauṣṭhapīḍanaṃ hastaniṣpeṣo'thānyavigrahe || talādyaistāḍanaṃ chedo mardaḥ pāṭanamoṭane | śastrāṇāṃ grahaṇaṃ ghātaḥ prahāro rudhirasrutiḥ || ete'nubhāvā bodhāvamarṣāvegau ca cāpalam | svedavepathuromāñcagadgadasvaratādayaḥ || bhāvāḥ saṃcāriṇaḥ sthāyī krodho raudro'bhyadhāyi saḥ ” iti | kṛtā iti | hariṇendreṇāsurā daityāstava śaravyaṃ lakṣyaṃ kṛtāḥ | “lakṣaṃ lakṣyaṃ śaravyaṃ ca ” ityamaraḥ | ata idaṃ śarāsanaṃ teṣu vikṛṣyatām | tadarthamahamāgato'smīti sūcitam | sūkṣmakāvyaliṅgaṃ ca | suhṛjjane satāṃ prasādena saumyānyanugrāṇi cakṣūṃṣi patanti na dāruṇā marmabhedinaḥ śarāḥ | tena teṣu dhanurākarṣaṇamātraṃ nāpi tu śarapāto'pi kartavya iti bhāvaḥ | atra tava mayīti viśeṣe vaktavye satāṃ saujana iti sāmānyotkteraprastutapraśaṃsā | satāṃ tādṛśacakṣuṣāṃ suhṛjjanasaṃbandhapratīteḥ samālaṃkāro vyaṅgyaḥ | na dāruṇā iti vyatirekaḥ | vṛttyanuprāsaḥ | vaṃśasthaṃ vṛttam | astraṃ bāṇam | aye ityāścarye | mātalermahatvamindrasārathitvenaiveti mahendrasārathe ityuktiḥ | ahaṃ yeneṣṭipaśumāraṃ māritaḥ so'nena svāgatenābhinandyate | asmītyahamarthe nipātaḥ | hariṇendreṇa | avahito'smi sāvadhāno'smi | “rājā—asti” iti pūrvasyottararūpaṃ bhinnaṃ vākyam | sakhyuuriti | kileti prasiddhau | te tava sakhyurmitrasya | anena janmaprabhṛti tena saha maitryābhiniyogatvenedaṃ mantavyamiti bhāvaḥ | śatakratorindrasyājayyaḥ prayatnasahasrairapi jetumaśakya ityarthaḥ | “ kṣayyajayyau śakyārthe ” iti nipātaḥ |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit