Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.221

Arthadyotanikā 10.5.221

Language
Sanskrit

10.5.221

antaraṃ madhyamanveṣṭuṃ śīlaṃ yasya saḥ | nimittaṃ dakṣiṇabāhusphuraṇam | mana iti | he bāho vṛthā kiṃ spandasi(se) sphurasi | vṛthātvaṃ kuta ityāha | manorathāya śakuntalārūpāya nāṃśaṃse | mama tu manorathāśaṃsāpi nāsti prāptistu dūrato nirasteti bhāvaḥ | manorathāyeti viṣayasya nigaraṇādatiśayoktiḥ | pūrvamavadhīritaṃ tiraskṛtaṃ na tu tyaktaṃ śreyaḥ kalyāṇaṃ duḥkhaṃ yathā syāttathā parivartate vyāvartate | arthāntaranyāsaḥ | vṛttyanuprāso'pi | mā khalu cāpalaṃ kuru | kathaṃ gata evātmanaḥ prakṛtim | svabhāvacāṃpalaṃ kṛtavānevetyarthaḥ | abhūmirasthānam | abālasyeva satvaṃ balaṃ yasya saḥ| ardheti | ko nu khalu bālaḥ kevalaṃ karṣaṇenānāyāntaṃ siṃhaśiśuṃ balātkāreṇa karṣatīti cūrṇikayā sahānvayaḥ | kiṃ kartum | prakrīḍituṃ krīḍāṃ kartum | manovinodanārthamiti bhāvaḥ | etenāvaśyakakāryārthe sāhasamapi kriyeta krīḍārthaṃ tatkāritve mānātiśayabaladarpatayā jagattṛṇavanmanyata iti dhvanyate | kīdṛśaṃ māturardhapītastanam | śiśunānyatkarṣaṇameva duṣkaraṃ tatrāpi siṃhaśiśukarṣaṇaṃ tatrāpyanyasmāttatrāpi mātuḥ kroḍāttatrāpi stanaṃdhayaṃ tamiti sarvotkarṣo vyajyate | punaḥ kīdṛśam | āmardenākarṣaṇenāvegena kliṣṭā visaṃsthulāḥ kesarāḥ skandhabālā yasya tam | svabhāvoktiḥ | udāttamanuprāsaśca | yathānirdiṣṭaṃ siṃhabālakākarṣaṇarūpaṃ karma yasya saḥ | tapasvinībhyāmiti sahārthe tṛtīyā | jṛmbhasva siṃha dantāṃste gaṇayiṣye | avinīta kiṃ no'smākamapatyanirviśeṣāṇi sattvāni prāṇino viprakaroṣi | hanteti khede | vardhate tava saṃrambhaḥ |

Linked texts (1)