The Recognition of Śakuntalā 10.5.223

10.5.223

ata evālakṣyāṇi patrāṇāmantarāṇi saṃdhivibhāgā yasya tat| kāvyaliṅgopame| prapreti trāntareti chekaśrutivṛttyanuprāsāḥ| atra bimbapratibimbabhāvenaupamyādupamāyā bhinnaliṅgatvaṃ na sahṛdayodvegakaram| prasāritamityasya pratibimbatvena bhinnamityupāttam| tatra bālakakaratvātsamyagvikāso noktaḥ| jāletyāderalakṣyetyādi| vaṃśasthaṃ vṛttam| suvrate iti tāpasyāḥ saṃbuddhiḥ| na śakyo vācāmātreṇa viramayitum| tvaṃ gaccha mamakerae madīye| "idamarthe keraḥ" iti idamarthapratyayasya kerādeśe "svārthe kaśca" iti ke rūpam| uṭaje mārkaṇḍeyasya ṛṣikumārasya varṇe raktapītādibhiścitrito mṛttikāmayūrastiṣṭhati| tamasyopahara| taha iti tatheti| anenaiva tāvatkrīḍiṣyāmi| asmai iti spṛherīpsita iti saṃpradānatve caturthī| ālakṣyeti| animittahāsairakāraṇahāsairdantā mukulā ivetyupamāsamāsaḥ| hāsānāṃ sādhakatvāt| ā īṣallakṣyā dṛśyā dantamukulā yeṣāṃ te tān| avyaktā varṇā yāsu tā ataeva ramaṇīyā vacaḥpravṛttayo vāgvyāpārā yeṣāṃ tāniti bahuvrīhigarbho bahuvrīhiḥ| aṅke kroḍe ya āśrayaḥ sthitiratastatra praṇayo yācñā prītirvā yeṣāṃ bālānāmaṅgarajasā malinībhavanti| ata etadbāletyādiviśeṣe prastute sāmānyavacanādaprastutapraśaṃsā| tayā cāhamadhanya iti vyajyate| ṇīyaṇayīti stasteti nayānyeti chekavṛttiśrutyanuprāsāḥ | vasantatilakā vṛttam | bhavatu na sāmayaṃ gaṇayati | ko'tra ṛṣikumārāṇām | bhadramukha ehi tāvanmocayānena durmokahastagraheṇa durmoko mocayitumaśakyo hastena graho yasyārthādasmābhistena ḍimbhalīlayā bālakrīḍayā bādhyamānaṃ bālamṛgendraṃ mocayeti saṃbandhaḥ | evamiti |