Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.225

Arthadyotanikā 10.5.225

Language
Sanskrit

10.5.225

imassa asya bālasya tava ca saṃbandhena saṃvādinī sahaśyākṛtiriti vismāpitāsmi | aparicitasyāpi te'pratilomo'nukūlaḥ saṃvṛtta iti vismāpitāsmītyanuṣajyate | ko'sya vyapadeśaḥ kiṃ kulam | puruvaṃśaḥ | antyaṃ vānaprasthāśramaviṣayam | bhavaneṣviti | pūrve yauvane ye rājānaḥ | raso rāgaḥ śṛṅgārādiśca madhurādiścāsvādaśca | ete adhikā yeṣu | etairvādhikānyuttamāni teṣu | “raso gandharase svāde tiktādau viṣarāgayoḥ | śṛṅgārādau drave vīrye dehadhātvambupārade” iti viśvaḥ | bhavaneṣu gṛheṣu | kṣitirakṣārthaṃ pṛthvīrakṣaṇāya | nivāsaṃ sthitiranti vāñchanti | “vaśa kāntau” iti dhātuḥ | “kāntiricchā” iti kṣīrataraṃgiṇīkāraḥ | tatra kevalaṃ mahīrakṣāyai sthititvāñchaiva na tatvataḥ sthitiriti bhāvaḥ | paścādvāddham̐ke | teṣāṃ rājñāṃ tarumṛlāni gṛhobhavanti vānaprasthāśramaṃ vidhāyāśrame nivasantītyarthaḥ | kīdṛśāni tarumūlāni | niyatā niyamayuktā tapaḥsaṃtoṣādiyutā ekā kevalā pativratā dharmapatnī yeṣu tāni | etena tatputrajanmādisaṃbhāvanāpākṛtā | rūpakānuprāsau | mālabhāriṇī vṛttam | ātmagatyā svabhāvagatyā | mānuṣasvarūpeṇeti yāvat | eṣa deśo mānuṣāṇāṃ viṣayo na punariti saṃbandhaḥ | evamubhayathā ātmasparśitvamevābhivyaktam | yathā bhadramukho bhaṇati | tattathaivetyārtham | apsaraḥsaṃbaṃdhenāsya bālasya jananyatra devaguroḥ kaśyapasya tapovane prasūtā | hanteti harṣe | eko vaṃśaḥ | ekamidamiti dvitīyam| kastasya dharmadāraparityāgino nāma saṃkīrtayituṃ cintayiṣyati | saṃkīrtenārthe hṛdi cintane'pi doṣaḥ | saṃkīrtane punaḥ kiṃvaktavyamiti bhāvaḥ |

Linked texts (1)