The Recognition of Śakuntalā 10.5.227
Arthadyotanikā 10.5.227
- Language
- Sanskrit
10.5.227
tallakṣaṇaṃ tu - “ adbhutasya tu yā prāptirbhavettadupagūhanam ” iti | śṛṇotu mahārājaḥ | eṣāparājitā nāmauṣadhirasya jātakarmasamaye bhagavatā mārīcena kāśyapena dattā | etāṃ kila mātāpitarāvātmānaṃ ca varjayitvāparo bhūmipatitāṃ na gṛhṇāti | tatastaṃ sarpo bhūtvā daśati | anekaśaḥ | “ prathamā - suṇādu mahārāo ” ityādinā “ aṇeaso ” ityanena pūrvabhāvanāmakramaṅgamamupakṣiptam | tallakṣaṇaṃ tu - " pūrvabhāvastu vijñeyo yathārthoktopadeśakaḥ ” iti | suvrate ehi | imaṃ vṛttāntaṃ niyamavyāpṛtāyai | anenādyāpi tvatprāptyarthaṃ niyamakāritvamuktam | śakuntalāyai nivedayāvaḥ | muñca mām | yāvanmātuḥ sakāśaṃ gamiṣyāmi | mama khalu tāto duṣyanto na tvam | pratyāyatītyetāvatparyantaṃ pratyayo notpanna eveti bhāvaḥ | vikārakāle'pi prakṛtisthāṃ sarvadamanasyauṣadhiṃ śrutvā na ma āśāsīdātmano bhāgadheyeṣu | athavā yathā sānumatyākhyātaṃ tathā saṃbhāvyata etat | anena samayākhyamaṅgamanupakṣiptam | tallakṣaṇam- “duḥkhasyāpagamo yastu samayaḥ sa nigadyate” iti | vasana iti | paritaḥ sarvato dhūsare nojjvale | idameva vidheyam | vasane antaryīyasaṃvyāne vasānā | niyamena tapaādinā kṣāmaṃ kṛśaṃ mukhaṃ yasyāḥ sā | atrāpāvṛtamukhyā mukhasyaiva darśanātkṣāmamukhotyuktiḥ | anena nābhimṛhasthitāvapyatiśayallajjālutvaṃ vyajyate | mukhāpavaraṇaṃ tu ciratarakālataddarśanotkaṇṭhayā tadarthameva ca pravṛtteriti nānaucityam | dhṛtaikā veṇiryasyāḥ sā | yata etādṛśyaka eva śuddhaśīlā śuddhasvabhāvā | atiniṣkuruṇasyātiśayakṛpāhīnasya mama matsaṃ Nicholas ndhinaṃ dīrgha bahukālīnaṃ virahavrataṃ bibharti |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit