The Recognition of Śakuntalā 10.5.235
Arthadyotanikā 10.5.235
- Language
- Sanskrit
10.5.235
dārakasahitā bālakayutā vo yuṣmākaṃ pādavandanaṃ karomi | ākhaṇḍaleti | te tava bharttākhaṇḍalasya sama indratulyaḥ | suto jayantapratima indraputratulyaḥ | ataḥ kāraṇātte tavānyāśīryogyā na | tṛtīyacaraṇārthe pūrvārdhaṃ hetutvena yojyam | paulomyāḥ śacyāḥ sadṛśī bhavetīyameva yuktāśīrityarthaḥ | kāvyaliṅgopame | anuprāsaśca | jāte bharturabhimatā bhava | avaśyaṃ dīrghāyurvatsa ubhayakulanandano bhavatu | upaviśata | diṣṭyeti | sādhvī śakuntalā | idaṃ sadapatyaṃ bhavānityarthāntarasaṃkramitavācyam | tena tattadguṇagariṣṭho bhavānityanena viśeṣaṇaprakramabhaṅgaḥ parihṛtaḥ | śraddhā vittaṃ vidhiśceti tritayaṃ samāgataṃ taddiṣṭyeti saṃbandhaḥ | nidarśanā | śraddhādibhiraupamyasya kalpitatvāt | “tritayaṃ vaḥ samāgatam” iti pāṭha ekaikaṃ nirdiśanniti yojanā | tenābhirūpasamāgamātsamālaṃkāraḥ | tritayapadena samāgamaṃ prati pratyekaṃ kartṛtvaṃ bodhayatā strībālāvityanayoravajñā na kāryeti bhāvaḥ | “devānāṃmapi ye devā mahātmāno maharṣayaḥ | bhagavanniti te vācyā yāsteṣāṃ yoṣitastathā” iti bharatokterbhagavanniti saṃbuddhiḥ| udetīti | kusumaṃ pūrvamudeti tataḥ phalamudetītyeva | ghanodayo meghodgamaḥ prāgudetītyeva tadanantaraṃ payo jalamudetītyeva| ādikriyādīpakam| nimittanaimittikayoḥ kāryakāraṇayorayaṃ pūrvoktakramaḥ | prākaraṇikatvena prākaraṇikārthāpātānmālārthopattiḥ | vyatirekamāha | tava prasādasya puraḥ pūrvaṃ saṃpad iti kāryakāraṇaviparyayādatiśayoktiḥ | mama śakuntalāputralābha iti prastutasya viśeṣasya gamyatve saṃpad ityaprastutapraśaṃsā |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit