Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.240

Arthadyotanikā 10.5.240

Language
Sanskrit

10.5.240

anurāgavipralambhalakṣaṇaṃ yathā— "yatprema saṃgamātpūrvaṃ darśanaśravaṇādibhiḥ| bhavetpūrvānurāgo'yaṃ saṃkalpātmā pravartate | so'yaṃ pūrvānurāgākhyo vipralambha itīritaḥ | pāratantryādayaṃ dvedhā daivamānuṣakalpanāt" iti | atra mānuṣakalpitaṃ pāratantryam | "atra saṃcāriṇo glāniḥ śaṅkāsūyā śramo bhayam | nirvedotsukyadainyāni cintānidre prabuddhatā | viṣādo jaḍatonmādau moho maraṇameva ca" iti | ete ca vyabhicāriṇo yathāsthānaṃ tatra tatrohanīyāḥ | tatra "kṣāmakṣāma-" iti tadgatā glāniḥ | tallakṣaṇam— "ādhivyādhijarātṛṣṇāvyāpārasuratādibhiḥ | niṣprāṇatā glāniratra kṣāmāṅgavacanakriyā" iti | atrādhinā "jāne tapaso vīryam" iti cāṅgārambheṇa śaṅkamānatā | "tava kusumaśaratvam" iti rājakartṛkāsūyā | "guṇe'pi doṣāropaḥ syādasūyā" iti tallakṣaṇāt | śramaḥ : "klāntamātmānaṃ vinodayāmi" iti rājñaḥ praśnaḥ | "aṇhā acchaha siddhadha me tilodaam" iti nirvedaḥ | "nirvedaḥ svāvamānanā" iti tallakṣaṇāt | na khalu me priyādarśanāt" ityādinā rājña autsukyam | "ātapalaṅghanādbalavadasvasthā"

Linked texts (1)