Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.33

Arthadyotanikā 10.5.33

Language
Sanskrit

10.5.33

saundaryātiśayadarśanena vismayaḥ | dṛśyate yattaddarśanaṃ svarūpam || "kṛtyalyuṭo bahulam" iti lyuṭ | madhuraṃ priyaṃ hṛdayaṃgamamiti yāvat | "madhuraṃ rasavatsvādu priyepu" iti viśvaḥ | śuddhānteti | āśrame vastuṃ śīlaṃ yasya | śīlārthena ṇinipratyayena tādṛgrūpāsaṃbhavo dyotyate | janasya sāmānyajanasya | " loke jagaddhrade pṛthagjanaḥ " iti haimaḥ | śuddhānto rājastriyaḥ | tātsthyāditi kṣīrasvāmī | tāsāṃ durlabham | idaṃ pratyakṣataḥ paridṛśyamānaṃ jagattrayaikamohanaṃ vapuryadīti | viśeṣe prastute sāmānyasyokteraprastutapraśaṃsā | tadā vanalatābhirguṇaiḥ saugandhyādibhirudyānalatā dūrīkṛtāstiraskṛtā ityarthaḥ | uddeśyapratinirdaiśyatvādatra kathitapadadoṣābhāvaḥ| chekavṛttyanuprāsau | nidarśanālaṃkāraśca | na dṛṣṭāntaḥ| nirapekṣayorvākyayorbimbapratibimbabhāve dṛṣṭāntasyokteḥ| rājānakamammaṭastvatra prativastūpamāmāha | tanna caturasram | yataḥ śuddhāntadurlabhatvaṃ vanalatābhirguṇairdūrīkaraṇatvaṃ nai(ce)kaṃ tatvam| yadītyanena vākyadvayanirāsācca| "sāmānyasya vākyadvaye pṛthaṅnirdeśe prativastūpamā" iti tallakṣaṇam | udāharaṇaṃ ca- "cakora eva caturāścandrikāpānakarmaṇi | āvantya eva nipuṇāḥ sudṛśo ratanarmaṇi" iti | yattvetatsamarthanārthamādhunikena kenaciduktaṃ "vākyārthavaśātsādhāraṇadharmasyobhayasaṃbandhāvagatiḥ" iti tadapi na samīcīnam | yato vākyārthena sāmyamātraṃ pratīyate | tacca vastuprativasturūpeṇa cetsyātprativastūpamā | bimbapratibimbabhāvena tasyāsmābhirevāṅgīkriyamāṇatvādityalaṃ pūrvaiḥ saha vivādena | pratipālayāmi pratīkṣe |

Linked texts (1)