The Recognition of Śakuntalā 10.5.34

10.5.34

yathoktavyāpāreti vṛkṣasecanavyāpāravatītyarthaḥ | “ samānābhistathā sakhyo halā bhāṣyāḥ parasparam ” iti bharatokterhaleti prayogaḥ | halā śakuntale tvatto'pi tātakaśyapasyāśramavṛkṣakāḥ priyatarā iti tarkayāmi | ko'lpārthe | yena navamallikākusumapelavā komalā tvamapyeteṣāmālavālapūraṇe niyuktā || “ saptalā navamallikā ” ityamaraḥ || tvamapītyapirbhinnakramaḥ pelavāpīti yojyaḥ || “ pelavaṃ komale tanau ” iti śāśvataḥ | ālavālaṃ vṛkṣamūlasthitisathānam | “ ālavālaṃ vidurdhārādhāraṇaṃ dravato'mbhasaḥ ” iti | na kevalaṃ tātaniyoga eva | asti me sodarasneha eteṣu | tātaniyogaḥ pitrājñā | sodarasneho bhrātṛsnehaḥ | vṛkṣasecanaṃ rūpayatyabhinayatītyarthaḥ| tatrābhinayaḥ- nalinīpadmakośau kṛtvā skandhapradeśaṃ nītvāvadhūtena śirasā manāṅnāmitayā dehayaṣṭyā ca sahādhomukhau [ava]nītāviti | tallakṣaṇaṃ tu-“aśliṣṭasvastikau santau śukatuṇḍāvadhomukhau | mithaḥ parāṅmukhau kṛtvā yau kṛtau padmakośakau |nalinīpadmakośau tau” iti |“yadadhaḥsakṛdānītamavanītaṃ taducyate ” iti | seti | pūrve yā ṛṣibhiruktā | idamiti | kiletyarucau | “ kila saṃbhāvyavārtayoḥ| hetvarucyoralīke ca ” iti haimaḥ| ya idaṃ purodṛśyamānamanupamam | avyājamanoharaṃ svabhāvasundaram| vapustapaḥkṣamaṃ tapaḥsamartham| sādhayituṃ kartumicchati| dhruvaṃ niścitam | sa ṛṣirnīlotpalapatradhārā pārśvadeśaḥ| lakṣaṇayā taikṣṇyasāmyācchidikriyāyogyatvaṃ phalam | tayā samillatāṃ chettuṃ vyavasyati prayatate | kvacicchamīltāmiti pāṭhaḥ | tasyā atikāṭhinyenopameye'tyantāsaṃbhāvanīyatvaṃ vyajyate |