Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.51

Arthadyotanikā 10.5.51

Language
Sanskrit

10.5.51

aṅgaṃ puṣpādi saṃsparśāsahaṃ yena taduttamam||na saheta karasparśaṃ yenāṅgaṃ madhyamaṃ hi tat | yenāṅgamātapādīnāmasahaṃ tadihādhamam" iti | anye tu mānuṣīṇāṃ pratibimbatvena vasudhāyā upāttatvātsaṃbhavasya codyaḥ pratibimbatvenopātta iti dṛṣṭāntamāhuḥ | vastutastvayamevocitaḥ | yataḥ pūrvatrālaṃkāra ādyabhāge vyaṅgyavācyayoḥ prativastutvamuttaratra vācyalakṣyayoriti | anena nidarśanaṃ nāma bhūṣaṇamupakṣiptam | tallakṣaṇaṃ tu-"yatrārthānāṃ prasiddhānāṃ kriyate parikīrtanam| parāpekṣāvyudāsārthaṃ tannidarśanamucyate" iti | adhomukhī tiṣṭhatīti svastutyākarṇanena | tenottamatvaṃ dhvanitam | atha ca śṛṅgāralajjākhyo vyabhicārī dhvanitaḥ | ubhayānubhāvatvādadhomukhasya | punarapi praṣṭukāma ivāryaḥ | alaṃ vicārya | aniyantraṇānuyogo'pratibandhapraśnaḥ | "praśno'nuyogaḥ pṛcchā ca" ityamaraḥ | tapasvijano nāma | "ṇioo" iti pāṭhe niyoga ājñā | iti sakhīṃ te jñātumicchāmi | itīti kim | vaikhānasamiti | vaikhānasaṃ ta(tā)pasvinaṃ tapasvisaṃbandhi tapovananivāsalakṣaṇam|madanasya vyāpāraḥ svaviṣaye pravṛttīrnānāvidhāliṅganādya(yaṃ) teta(?)| taduktaṃ mahimabhaṭṭena-“yataḥ sarveṣvalaṃkāreṣvayamājīvitāyate | sā ca pratīyamānaiva tadvidvānsvadatetarām " iti | tathā"vācyātpratīyamāno'rthastadvidvānsvadate'dhikam | rūpakāditaraḥ kaprakārā"(?)| na tu caramadhātuvisargo'trābhipretaḥ(?)| tadrodhi vrataṃ niyamādi | prakṛṣṭāyottamaprakṛtaye rājñe dānaṃ tasmātpradānādiviśiṣṭaṃ vidaṃ maryādīkṛtya niṣevaṇīyaṃ | kimiti praśne kim | āho athavā | “āho utāho kimuta vikalpe " ityamaraḥ |

Linked texts (1)