Hastyayurveda 17.13.3
Hastyāyurveda 17.13.3
- Language
- Sanskrit
17.13.3
taṃ prācīnabandharmayuktaṃ sarvagandhaiḥ sahiṅgupavaghṛtairdhūpayet | varuṇabilvātiviṣāhiṅgupatrīlaśunavacāḥ saṃkṣudya bilvapatrāṇi dha parikṣipya kavalāndāpayet | bhūyaśca
hiṅgusauvarcalasarṣapapippalīḥ kṣodapayitvā kavalāndadyāt | uṣṇodakaṃ ca pāyayet
pañcalavaṇasaṃyuktāṃ ca surāṃ dadyāt | mudgakulatthayoḥ pañcamūlayordvayoryūṣaṃ kukkuṭarasasaṃyuktaṃ pāyayet | tataḥ svastho bhavati
iti vātamūrcchā
uṣṇādhvagamanāduṣṇasalilapānādatimātralavaṇopayogādviṣamaviruddhavidagdhabhojanāt, amloṣṇatīkṣṇopayogātpittaṃ prakupitaṃ mūrcchā janayati || -
sa pāṇḍuvarṇaḥ, paridahyate saṃtaptāṅgaḥ, patati śramāṃta śvasiti vepate bhṛśamasvasthaśarīraḥ
taṃ prabhūtena śītasalilena secayet | chāyāsthaṃ tālavṛntairvījayet | yavalājavairāgatarpaṇaṃ ca prabhūtaśarkaraṃ pāyayet | ikṣuvālikṣurakairmatsyaṇḍikāyuktānkavalāndadyāt | haridrendrayavanimbapatrāmalakāni phāṇitasaṃyuktānkavalāndadyāt | -
audakāni ca yavasāni madhuravīryāṇi samṛṇālāni śarkarāsaṃyuktāni bhojayet
vyādhiśaithilye ca pāyayedāsavam | aiṇatittirilāvakānāṃ ca māṃsarasaṃ pāyayedbhojanārtham | tataḥ sukhī bhavati pittamūrchārtaśca nāgaḥ
iti pittamūrcchā
yadā ca madhurarasavīryavipākabhūyiṣṭhamāhārayati tadā śleṣmā prakupito hṛdayamavapīḍya mūrcchā janayati
sa bhavati nīlavarṇaḥ prahṛṣṭaromā śītadveṣī, uṣṇābhikāṅkṣī gurugātraḥ
Linked texts (1)
- Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) — Vaṅgasena, Sanskrit