The Compendium of Suśruta 1.2.3
Bhānumatī 1.2.3
- Language
- Sanskrit
1.2.3
athāsatprayojanābhidhānameva tat kuto'yathārthatvasambhāvaneti cenna, śāstrapravṛttau satyāṃ tadabhihitārthasaṃvādācchāstrakarturāptatvamavadhāraṇīyam, āptatvāvadhṛtau tu tadabhihitaprayojanavattvāvadhāraṇāt pravṛttiriti itaretarāśrayatvaṃ bhavati | atha yadyevaṃ manyase, mā bhavatu prayojanavattvāvadhāraṇam, anurūpaprayojanavattvāṃsaṃdeha eṣa pravartako bhaviṣyati; kṛṣyādāvapi pravṛttiḥ sasyāya arthasaṃdehādeva, antarāvigrahāderapi sambhāvyamānatvāt | nanvevamasatyapi prayojanābhidhāne saprayojananiṣprayojanaśāstradarśanācchāstratvameva prayojanavattāsaṃdehopadarśakamastu, tathā'pyalaṃ prayojanābhidhānena | maivaṃ; nahi sāmānyena prayojanasaṃdehaḥ prayojanaviśeṣārthinaṃ tathā pravartayati yathā'bhipretaprayojanaviśeṣaviṣayaḥ saṃdehaḥ, abhipretaviśeṣaviṣayaśca saṃdeho na viśeṣaviṣayasmaraṇamantarā bhavati | ato ye tāvadanavadhṛtasuśrutaprāmāṇyāsteṣāmārogyādisādhakametacchāstraṃ na vetyevamākārātmakasaṃdehaviśeṣotpādanārthaṃ prayojanaviśeṣābhidhānaṃ, ye punaḥ paramarṣeḥ suśrutasyānyata evāvadhṛtaprāmāṇyāsteṣāṃ tadabhihitaprayojana- vattāvadhāraṇenaiva pravṛttiriti yuktaṃ prayojanābhidhānam | prayojanābhidhāyivākye tu svalpaprayāsasādhye prayojanasāmānyasaṃdehādviṣayaprākavyādvā pravṛttirupapannā, tadevaṃ yaducyate'prayojanābhidhāyivākye tu pravṛttau prayojanamabhidhātavyaṃ, tathā cānavastheti' tannirastaṃ bhavati | nanvasmiñchāstre rujādikaraprāṇaharāṇāṃ vyādhīnāṃ bhūtānāmanāgatānāṃ ca praśamanametacchāstroktacatuṣpādasaṃpattisādhyatayā prayojanamuktaṃ, taccānupapannaṃ;
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit