Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 1.35

Bhānumatī 1.35

Language
Sanskrit

1.35

āgantūnāṃ bheṣajadarśanārthaṃ vibhāgamāha—āgantava ityādi | manasi bhautikonmādā-
dayaḥ, śarīre abhighātavraṇādayaḥ | śārīravadupakrama iti sthāvarādireva kṣatoṣmapratiṣedhakalpanādinā kartavyaḥ | mānasānāṃ tvityatra mānasaśabdena mānasatvenoktāḥ krodhādayo'pi grāhyāḥ; etena mānasasyāpi kīrtitasya bheṣajamuktaṃ bhavati | svābhāvikānāṃ tu śārīratvācchārīracikitsaiva proktā bhavatīti teṣāṃ na punaḥ pṛthagbheṣajaviṣayatayā nirdeśaḥ | śabdādiriti śabda-sparśa-rūpa-rasa-gandhāḥ| sa ceṣṭaśabdādirbheṣajam, aniṣṭasya śabdādermānasavyādhijanakatvāt | mānasānāṃ tviti tu śabdo bhinnakramārthaḥ samuccayārthaśca; tena jñānavijñānādīnāṃ ca mānasavyādhiharāṇāṃ grahaṇam | yaduktaṃ—“praśāmyatyauṣadhaiḥ pūrvo daivayuktivyapāśrayaiḥ | mānaso jñānavijñānadhairyasmṛtisamādhibhiḥ” ( ca. sū. a. 1) iti | yadi vā śabdādirityādiśabdena prakāravācinā iṣṭaśabdavanmānasavikārapraśamakaprakārāḥ sparśādayo jñānavijñānādayaśca gṛhyante |

Linked texts (1)