The Compendium of Suśruta 58.11
Bhānumatī 58.11
- Language
- Sanskrit
58.11
ṣaṣṭiketyādau prathamaḥ ṣaṣṭikaśabdaḥ prasiddhaṣaṣṭikābhidhāyī; anyastu ṣaṣṭikavadabhidhāyitāṃ kaṅgvādīnāṃ darśayati | śālīnāṃ ca guṇairityatra guṇaśabdaḥ praśastadharmavacanaḥ;
tena yathā śālayaḥ susthāturahitāḥ pathyāḥ, tathā ṣaṣṭikādayo'pi | tataścābhāve tatsthāne ṣaṣṭikādayo yojyā ityarthaḥ | śālīnāṃ ca pathyatvaṃ prathamapāṭhādeva, raktaśāliguṇapāṭhe 'śreṣṭha' iti padena sarvadhānyeṣu madhye tathāyuktatvaṃ tathā kalamādiṣu raktaśālyantaraguṇatopadeśena kalamādīnāmapi pathyatvaṃ siddhaṃ bhavati | anye tatroktaśītalabaddhālapavarcaskhasnigdhatvānāmihānuktānāṃ darśanārtha śālīsamānaguṇābhidhānamiti vyākhyānayanti | viśeṣaṣaṣṭikaguṇe laghuriti vacanaṃ vikāraviruddhameva | yena carake'pi ''guruḥ' ( ca. sū. a. 27) ityakārapraśleṣaḥ kriyate, tasyāśitīyoktaṣaṣṭikalaghutayā samamavirodhāryam | atrāpi 'tulyo lohitaśālibhiḥ' iti vacanaṃ pathyapradhānaraktaśālivat pathyatopadarśanārtham | śeṣā ityādi pūrvavad vyākhyeyam || 8-11 ||
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit