The Compendium of Suśruta 1.40.10
Suśrutasaṃhitā 1.40.10
- Language
- Sanskrit
1.40.10
netyāhuranye vipākaḥ pradhānamiti / kasmāt samyaṅnithyāvipākatvāt iha sarvadravāṇy{O.vyāṇy}abhyavahṛtāni samyaṅnithyāvipakvāni guṇaṃ doṣaṃ vā janayanti / tatrāhuranye prati rasaṃ pāka iti / kecittrividhamicchanti madhuramamlaṃ kaṭukaṃ ceti / tattu na samyak bhūtaguṇādāmāccānyo+amlo vipāko nāsti pittaṃ hi vidagdhamamlatāmupaityagnermandatvāt yadyevaṃ lavaṇo+apyanyaḥ pāko bhaviṣyanti śleṣmā hi vidagdho lavaṇatāmupaitīti / madhuro madhurasyāmlo+amlasyaivaṃ sarveṣāmiti kecidāhuḥ dṛṣṭāntaṃ copadiśanti yathā tāvat kṣīramukhāgataṃ pacyamānaṃ madhurameva syāttathā śāliyavamudgādayaḥ prakīrṇāḥ svabhāvamuttarakāle+api na parityajanti tadvaditi / kecidvadanti abalavanto balavatāṃ vaśamāyāntīti / evamanavasthitiḥ tasmādasiddhānta eṣaḥ / āgame hi dvividha eva pāko madhuraḥ kaṭukaśca / tayormadhurākhyo guruḥ kaṭukākhyo laghuriti / tatra pṛthivyaptejovāyvākāśānāṃ dvaividhyaṃ bhavati guṇasādharmyādgurutā laghutā ca pṛthivyāpaśca gurvyaḥ śeṣāṇi laghūni tasmāddvividha eva pāka iti //
Commentaries (2)
- Nibandhasaṅgraha — Ḍalhaṇa, Sanskrit
- Bhānumatī — Cakrapāṇidatta, Sanskrit