Kalaviveka 77.1.26
Kālaviveka 77.1.26
- Language
- Sanskrit
77.1.26
arddharātrañca yadyaṣṭamīrohiṇīyogo vyāpnoti tadāsau puṇyatamaḥ kāla ityarthaḥ
divā ca saptamīyogo na doṣamāvahati| ataeva “kā yā
viddhāpi saptamyā” ityādi| na tāvadvrastanindā yugmavidhiśeṣatvāttasyāḥ| na cāṣṭamīnavamīyugmavidhānaṃ parabhūtāyāeva
navamyā rohiṇīyoge rohiṇyaṣṭamyāpatteḥ
tena saṅkalpādigrahaṇe saptamīmapi tatsahāyatayā'nujānāti
iti na kaściddoṣaḥ
yadvā “kāryyā viddhāpi saptamyā” iti nyāyaprāptānuvādo'yam
ahorātraikasādhye hyupavāse'horātrarūpapuṇyakālānupapatteḥ sarvvatra
puṇyakālasya svasambandhyahorātralakṣakatvam| tadīyañca prātaḥsaṅkalpakālaḥ tena saptamīṛktikayoḥ prātaḥsambandhe'pi saṅkalpasyāvirodhaḥ| anyathā rātrau praharatrayopari rohiṇyaṣṭamyoruparāme
upavāsaḥ na syāt rātrāvaṣṭamyā vyaktatvāt| śāstreṇa mṛgaśiraso'pyanujñānāt | navamyā api divāyugma evābhyanujñānāt
saptamyāñcālparātrivyāpinyāṃ pradhānībhūta eva saptamyāmupavāso na syāt rātrāvaṣṭamyā vyastatvāt | pūrvvoktanyāyādeva upavāsāvirodho vācyaḥ | sutarāṃ tadaṅgabhūtasaṅkalpāvirodhaḥ
“ataḥ saṅkalpakālāvarodhe sati” iti amīmāṃsakavacanaṃ
heyam | “prātaḥ saṅkalpayedvidvān” iti śrutyāviśeṣeṇa prātarvidhānāt tatparityāgena kālāntarasaṅkalpakaraṇamapyaśāstrīyam | pūjāyāśca divāpi karttavyatayā nibandhṛbhirlikhitatvāt “tasyāmabhyarccanamityādibhiśca rātrau vihitatvāt ubhayayoginī aṣṭamī
grāhyā
iti padmapurāṇavacanāt
ataḥ samastadinavyāpisaptamyāṃ vratamidaṃ kāryyamiti na ramaṇīyakam anantaritavacanavirodhāt