Pramāṇa · Search · About · API

Kalaviveka 77.p1.39

Kālaviveka 77.p1.39

Language
Sanskrit

77.p1.39

atra hi pūrvāhnapadenāhnaḥ pūrvvārddhasya grahaṇam, aparāhnapadena cāparārddhasya, anyathā madhyandine svāpaprabodhayoḥ tannimittakriyākālo
nābhihitaḥ syāt | na ca pūrvāhnāparāhnapadayoranyataranmadhyāhnopalakṣaṇamiti vācyaṃ vinigamanākāraṇābhāvādanuṣṭhānānadhyavasāyāpatteḥ | rātrau tu svāpādiṣu rātrāvudayamāpanna ityanenaivodayamupalakṣaṇīkṛtya rātrikālasya nirdiṣṭavrate tayā vinigamaḥ
'pūrvāhṇe cedamāvāsyā nāparāhṇe bhavedyadī'tyatrāpi kāraṇadvayaṃ
nirdiṣṭam| tathā 'pratipatsu tvamāvāsyā pūrvāhṇavyāpinī yadī'tyetadapi pūrvāhṇe vyāptimaparāhṇe vyāptiñca vadadaṅko dvidhaiva
vibhāgaṃ darśayati| anyathā 'madhyāhnavyāpinī'tyuktaṃ syāt
tathā kātyāyanaḥ
"sabhāsthāne tu pūrvāhṇe kāryāṇāṃ nirṇayaṃ nṛpaḥ
kuryācchāstrapraṇītena mānyenāmitrakarṣaṇaḥ
divasasyāṣṭamaṃ bhāgamaṅko bhāgatrayantu yat
sa kālo vyavahārāṇāṃ śāstradṛṣṭaḥ paraḥ smṛtaḥ||”
divasamaṣṭadhā vibhajyāṣṭamaṃ, prathamārddhapraharaṃ vihāyāparabhāgatraye
pūrvāhṇarūpe kuryāditi dinārddhasya pūrvāhṇatāṃ darśayati
tathā manuḥ
"yathā caivāparaḥ pakṣaḥ pūrvvapakṣādviśiṣyate
tathā śrāddhasya pūrvāhṇādaparāhlo viśiṣyate||”
dinasya tribhāgave pūrvāhnamadhyāhnābhyāmaparāhlo viśiṣyata iti
brūyāt, pūrvāparapakṣadṛṣṭāntāca| taddṛdeva pūrvāhnāparāhlapakṣayorapyavacchedādavasthitirityavagamyate
vyaktañca brahmāṇḍapurāṇe
"śuklapakṣasya pūrvāhne śrāddhaṃ kuryyādvicakṣaṇaḥ
kṛṣṇapakṣe parāhne tu rauhiṇantu na laṅghayet ||”
rauhiṇaṃ navamaghaṭikā| tatparyyudāsāt praharadvayādūrddhamaparāhla

Linked texts (2)