Smritimuktaphala 1.30.2
Smṛtimuktāphala 1.30.2
- Language
- Sanskrit
1.30.2
‘‘tithīnāṃ pūjyatā nāma karmānuṣṭhānayogyatā | niṣedhastu nivṛttyātmā kālamātramapekṣate ’’|| iti
‘‘darśe snātvā pitṛbhyastu dadyātkṛṣṇatilodakam ’’ ityādividhiḥ karmānuṣṭhānayogyātithimapekṣate
‘‘amāvāsyāyāṃ na gacchetprāptakālāpi striyam | tailaṃ ca na spṛśeddāmaṃ vṛkṣādīṃśca na chedayet ’’
ityādiko niṣedhastithimātramapekṣata ityarthaḥ | evaṃ ca sati khaṃḍatithau pūjyatvaṃ nirṇetavyaṃ bhavati
tatra pratipadamārabhya paṃcadaśyaṃtāstithayaḥ krameṇa nirṇīyante
pratipannirṇayaḥ | pratipat dvividhā | śuddhā viddhā ceti | yā sūryodayamārabhya punarudayaparyaṃtā
bhavati sā śuddhā
‘‘sarvā hyetāśca tithaya udayādodayasthitāḥ | śuddhā iti viniśceyāḥ ṣaṣṭināḍyo hi vai tithiḥ’’|| iti
smṛteḥ | śuddhatvātpratipadādivihitaṃ sarvaṃ niḥśaṃkaistatrānuṣṭheyam | viddhā ca dvividhā | pūrvadine darśayuktā uttaradine dvitīyāyuktā ceti | tatra pūrvaviddhāyāḥ pūjyatvamāha paiṭhīnasiḥ—
‘‘paṃcamī saptamī caiva daśamī ca trayodaśī | pratipannavamī caiva kartavyā saṃmukhā tithiḥ ’’|| iti
saṃmukhatvaṃ ca skāṃdapurāṇe vivecitam"saṃmukhā nāma sāyāhnavyāpinī dṛśyate yadvā | pratipatsaṃmukhā kāryā yā bhavedāparāhikī" || iti
vyāso'pi--"pratipatsaiva vijñeyā yā bhavedāparāhikī" || iti
etasyaiva pakṣasyānugrāhaka uttaraviddhāyā niṣedho bṛhadvasiṣṭhena smaryate5" dvitīyā paṃcamī vedvāṣṭamī ca trayodaśī | caturdaśī copavāse hanyuḥ pūrvottare tithī" || iti
dvitīyādayaḥ svavedhena pūrvāmuttarāṃ ca tithiṃ hanyurityabhidhānāduttarairviddhā pratipadupavāse niṣiddhā
Linked texts (3)
- Paiṭhīnasidharmasūtra (fragments) — Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit
- Kāladīpa — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit