Nirnayasindhu 2.4.11
Nirṇayasindhu 2.4.11
- Language
- Sanskrit
2.4.11
tithikṣaye pūrvā vṛddhau sāmye ca parā | “tithikṣaye sinīvālī tithivṛddhau kuhūḥ
smṛtā | sāmyepi ca kuhūjñeyā vedavedāṅgavedibhiḥ ||” iti pracetovacanāt || dinadvaye sampūrṇakutupavyāptistu tithivṛddhāveva bhavatītyanantaravacanāt paraiveti || kutupastu‘ahno muhūrtā vijñeyā daśa pañca ca sarvadā | tatrāṣṭamo muhūrtī yaḥ sa kālaḥ kutupaḥ
smṛtaḥ ||” iti mātsyokteḥ || tulādānāpitṛdevaprītyarthopavāsādau tu parā grāhyetyanyatra vistaraḥ
darśe anyaśrāddhaprāptau nirṇayaḥ
darśe ca māsikavārṣikādiśrāddhaprāptau kālādarśe viśeṣa uktaḥ “darśasya codakumbhasya darśamāsikayorapi | nityasya cābdikasyāpi vārṣikābdikayorapiṃ ||”
ityuktvā | “saṃpāte devatābhedācchrāddhayugmaṃ samācaret | nimittāni yatiścātra pūrvānuṣṭhānakāraṇam” iti || atra kramo nirṇayadīpe uktaḥ-“naṣṭacandre yadā kāle
kṣayāhadivaso bhavet | vaiśvadevaṃ kṣayaśrāddhaṃ kuryāt prāgdarśakarmaṇaḥ ||”
anupanītānāṃ śūdrāṇāṃ ca śrāddhanirṇayaḥ
amāśrāddhaṃ cānupanītopi kuryāt | śrāddhaśūlapāṇau-“amāvāsyāṣṭakā kṛṣṇapakṣapañcadaśīṣu ca | ityupakramya “etaccānupanītopi kuryātsarveṣu parvasu | śrāddhaṃ sādhāraṇaṃ nāma
sarvakāmaphalapradam || bhāryābhirahitopyetat pravāsasthopi nityaśaḥ | śūdropyamantravat
kuryādanena vidhinā budhaḥ ||” iti mātsyokteḥ
amāśrāddhātikrame prāyaścittanirṇayaḥ
amāśrāddhātikrame prāyaścittamuktaṃmṛgvidhāne-“nyuṣūvācaṃ japenmatraṃ śatavāraṃ dine dine
amāśrāddhaṃ yadā nāsti tadā sampūrṇameti tat ||”