Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 2.4.12

Nirṇayasindhu 2.4.12

Language
Sanskrit

2.4.12

atra pūrvoktasāmnikapadenāhitāgniḥ smārttāgnimāṃśca gṛhyate | vicchinnāgnikādiśca niragnikaḥ || tathā ca hemādriragnaukaraṇaprakaraṇe-‘“sāgniragnāvagnistu dvijapāṇāvathāpsu vā
kuryādagnau kriyāṃ nityaṃ laukikeneti niścitam ||’’ iti smṛtivākyamudāhṛtya yastvasvīkṛtaupāsanatayā samucchinnāgnitayā bhāryāvidhuratayā vāgnirahitastasya dvijapāṇau jalādau
homa iti vyācacakṣe || madanapārijātepyevam || idameva sāgnikānagnikasvarūpaṃ sarvatra jñeyam
grahaṇanirṇayaḥ
atha grahaṇaṃ nirṇīyate || tatra candragrahaṇe yasminyāme grahaṇaṃ tasmāt pūrvaṃ praharatrayaṃ na bhuṃjīta | sūryagrahe tu praharacatuṣṭaye na bhuñjīta | ‘‘sūryagrahe tu nāśrīyātpūrvaṃ yāmacatuṣṭayam
candragrahe tu yāmāṃstrīn bālavṛddhāturairvinā ||’’ iti mādhavīye vṛddhagautamokteḥ || ‘‘grahaṇaṃ
tu bhavedindoḥ prathamādadhi yāmataḥ | bhuñjītāvartanātpūrvaṃ prathame prathamādadhaḥ ||’’ iti mārkaṇḍeyokteśca || adhi ūrdhvam | nanu candragrahe yāmacatuṣṭayaniṣedha ucitaḥ, na tu sūryagrahe
sūryodayāt prāgbhojanāprāpteḥ | maivam | vacanasya prathamayāme sūryagrahe sati pūrvedyuḥ pūrvarātre bhojananiṣedhaparatvāt | candragrahe viśeṣamāha mādhavīye vṛddhavasiṣṭhaḥ-‘grastodaye vidhoḥ
pūrvaṃ nāharbhojanamācaret’ iti || dvayorgrastāste tu mādhavīye vyāsaḥ-‘amuktayorastagayoradyodṛṣṭvāparehani’ iti || viṣṇudharmepi “ahorātraṃ na bhoktavyaṃ candrasūryagraho yadā | muktiṃ
dṛṣṭvā tu bhoktavyaṃ snānaṃ kṛtvā tataḥ param ||” ahorātraniṣedhaḥ sūryagrastāste || madanaratne

Linked texts (1)