Tirthaprakasha 1.p25.1
Tīrthaprakāśa 1.p25.1
- Language
- Sanskrit
1.p25.1
sati tadanujñayaivādhikāraḥ | agnau vāsapakṣe svecchayādhikāraḥ | gurvājñādivaśāt kāryāntarārthaṃ gatastu yadi daivāttīrthasnānādi karoti tadgurave nivedya guruṇānumoditastatphalaṃ labhata ityanyatroktam | manurapyāhateṣāmanuparodhena pāratryaṃ yadyadācaret | tattannivedayettebhyo manovacanakarmabhiḥ || iti | teṣāṃ, mātāpitṛgurūṇām | kṛtasamāvarttanasya gṛhasthasya vā pitrorjīvatorapyeṣa eva vidhiḥ pāratantryataulyāt | yastu pitroratidūravarttī sa yajñadānādivat tīrthayātrādi kuryādeva | yattukaurmye, na tābhyāmananujñāto dharmamanyaṃ samācaret | varjayitvā mokṣaphalaṃ nityaṃ naimittikaṃ tathā || iti mokṣārthakarmaṇi pitrādyanujñā nāpekṣatetyuktaṃ tat saṃnyāsiviṣayaṃ “yadahareva virajettadahareva pravrajet” itidarśanāt | sarvasvanāśe'pyathavā nṛpastviti kvacitpāṭhaḥ | yajñādhikāranivṛttistu patnīviyogādinā | viprapadaṃ dvijaparam | iṣṭirdarśapaurṇamāsādiḥ | yajño'gniṣṭomādiḥ | evaṃ yajñādhikārādinā viśiṣṭasya gṛhasthasya tīrthayātrāyāṃ nādhikāraḥ | atra hetuḥ sarvatīrthādapyadhikaphalamagnihotramiti | evaṃ cāgnihotreṇopasaṃhārāt smārttāgnimattvaṃ nādhikāravirodhīti dhyeyam | tadevaṃ kvacidagnimattvena niṣedho'pi śrautāgnimadviṣaya eva etadekamūlakatvāt | smārttāgnimato'pi cirapravāsaniṣedhāt tadatikrame puruṣadoṣa eva na tu tīrthaphalāniṣpattiḥ | śrautāgnimataśca dhanārthaṃ pravāsābhidhānāt tadarthaṃ gatasya tīrthalābhe prāsaṅgikaṃ tīrthasnānādiphalaṃ bhavatyeva | tatra ca śrāddhaṃ sāgnināpi viprapāṇyādāvagnaukaraṇena karttavyaṃ proṣitasāgneruparāgadarśanaśrāddhavat |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit