Tirthaprakasha 1.p25.2
Tīrthaprakāśa 1.p25.2
- Language
- Sanskrit
1.p25.2
kaurmye sāgnestīrthayātrāṃ niṣiddhyoktamsahāgnirvvā sapatnīko gacchettīrthānyatandritaḥ | iti | evaṃ cāgnihotrī agnipatnīsahita eva tīrthayātrāṃ kuryāditi| evaṃ niragnergṛhasthasya smārttāgnimataśca sāgnikasyāpyagnipatnīsahitasya yajñādhikāre patnīviyogādinā nivṛtte'nāśramasyāpi tīrthayātrā siddhyati | evaṃ vānaprasthasyāpi tatrādhikāraḥ | vānaprasthaṃ prakṛtya - ṛṇāni trīṇyapākṛtya kuryāttīrthasya sevanam | vidhāya vṛttiṃ bhāryāyāḥ putreṣu vinidhāya ca || iti kaumyat | putreṣu bhāryāṃ nikṣipya vanaṃ gacchetsahaiva vā | iti manuvacanāt putreṣu bhāryyā nikṣipyāpi vānaprasthasya vanagamanasiddheḥ tatpakṣamavalambyaiva "putreṣu vinidhāya ca" ityuktam | na tu tīrthanimittameva bhāryyānikṣepaḥ | yaterapi tīrthe'dhikāraḥ | mumukṣubhistīrthagataṃ dvijendraiḥ kāryyaṃ tathā tatphalakāṅkṣibhiśca | iti kāśīkhaṇḍāt | gataṃ gamanam | evaṃ caturṇāṃ varṇānāmāśramāṇāṃ ca tīrthādhikāraḥ siddha iti | nanujapastapastīrthayātrā pravrajyā mantrasādhanam | devatārāradhanaṃ ceti strīśūdrapatanāni ṣaṭ || tathā, viprasevaiva śūdrasya viśiṣṭaṃ dharmalakṣaṇam | yadato'nyaddhikurute tadbhavatyasya niṣphalam || iti vacanena śūdrasya tīrthayātrāniṣedhāt kathaṃ tatrādhikāra iti cet, na | tadvacanasya viprasevāvirovena tīrthayātrāniṣedhaparatvāt | ata evabhārate, śūdrastu dvijaśuśrūṣāviruddhaṃ dharmamācaran | narake pacyate tadvadvedaśravaṇakīrttanān || ityuktam | anulomajānāṃ tīrthe'dhikāraḥ | sajātijānantarajāḥ ṣaṭ sutā dvijadharmiṇaḥ | iti manuvacanāt |