Pramāṇa · Search · About · API

Rigvedabrahmana 23

Ṛgvedabrāhmaṇa 23

Language
Sanskrit

23.5

dhārāvarā maruto dhṛṣṇvojasa iti mārutaṃ dhārāvarā iti ninṛttirantastṛtīyamaPattern: 38.0772, -90.2874
ntamaharnīva vā antaṃ gatvā nṛtyati kannāṅ hi tata iyāttvamagne
prathamo aṅgirā ṛṣiriti jātavedasīyaṃ tvaṃ tvamiti saprabhṛti yathā
vai sodarkamevaṃ saprabhṛtyantarūpamamuṃ lokaṃ tṛtīyenāhnāpnuvanti jagatīṃ chandaḥ
saptadaśaṃ stomaṃ vairūpaṃ sāma pratīcīṃ diśaṃ varṣā ṛtūnāmādityāndevāndevejātaṃ varuṇamadhipatim

23.6

³
antastṛtīyamahaste devā antaṃ gatvā caturthamaharaicchaṃstasmādicchadvattadiṣṭvāvindaṃstasmādyuktavat⁴ tadāñjharyyadantastṛtīyamaharatha kasmāccaturthe 'hanyūhvayatīti vāca etadāyatanaṃ yaccaturthamaharannaṃ virāḍannaṃ nyuṅkho 'nnameva tadyanne
ca yajamāneṣu ca dadhātyatho avāpyate vai tṛtīyenāhnā vāktāmevaitaccaturthe
'hanvibhāvayati yathā yattpraṃ vinayedevaṃ tadvāco vibhūtyai tasyaitāni
cchandorūpāṇi samrāḍvatsvarāḍdvirāḍjjātavadbhūtimadbhītimatparivadbhavadupavadityāgniṃ na svavṛktibhiriti vaimadamājyaṃ vimadena vai devā asurānvyamadaṃs¹ tayadvimadaḥ śasyate madhyataśca hotrāsu cāṅgādaṅgādeva tadyajamānāḥ pāpmānaṃ vimadantyagnirjāto atharvaṇeti jātavattadetasyāhno
rūpam

23.7

tā² daśa jagatyaḥ saṃpadyante jagatprātaḥsavano hyeṣa tryaho viṃśatirgāyatrīrgāyatrī prātaḥsavanaṃ vahati tadu ha prātaḥsavanarūpānāpaitīti
nu vyūḍha uhṛtyaitadagniṃ naro dīdhitibhiraraṇyoriti samūḍhe vairājamājyaṃ
vairājaṃ pṛṣṭhaṃ tatsaloma vāsiṣṭhamājyaṃ vāsiṣṭhaṃ pṛṣṭhaṃ tatsaloma hastacyutī
janayanta praśastamiti jātavattadetasyāhno rūpamānuṣṭubhaḥ prauga ānuṣṭubhaṃ
vai caturthamahastadenentvena cchandasā samardhayati taṃ tvā yajñebhirīmaha iti
yajñavatyā marutvatīyaṃ pratipadyate punarārambhyo vai caturthe 'hanyajño yajñameva tadārabhate śrudhī havamindra mā riṣaṇya iti marutvatīyaṃ tā vā
etāstriṣṭubho virāḍūrṇāstā atra kriyanta etā hyahno rūpeṇa saṃpannā
indra marutva iha pāhi somamiti vijñātatraiṣṭubhaṃ savanadharaṇaṃ tāni vā
etāni vijñātatraiṣṭubhāni savanadharaṇāni madhyaṃdinānna cyavante traiṣṭubho
vā indro madhyaṃdināyatano vā indrastadyadetāni vijñātatraiṣṭubhāni savanadhāraṇānyapi vyūḍhacchandaso madhyaṃdinānna cyavante traiṣṭubha indro nedindraṃ
svādāyatanāccyavayānīti jātaṃ yattvā pari devā abhūṣanniti jātavattadetasyāhno rūpamimaṃ nu māyinaṃ huva iti marutvatīyaṃ gāyatraṃ gāyatramadhyaṃdino hyeṣa tryahaḥ

23.8

athāta iha nyūhnedyedihā3 iti stotriyānurūpayoścaivaṃ nyūhnā ukthamukhyīyayoścātha nādriyetātmā vai stotriyaḥ prajānurūpo 'nnaṃ virāḍannaṃ
nyūṅkho 'nnamevātmani prajāyāṃ ca dadhātyānuṣṭubhaṃ nyūṅkhaṃ nyūṅkhayediti haika
āhurānuṣṭubhaṃ vai caturthamahastadenatsvena cchandasā samardhayati vairājaṃ nyūṅkhaṃ
nyūṅkhayediti sā sthitiratnaṃ virāḍannaṃ nyūṅkho 'nnameva tadātmani prajāyāṃ
ca dadhāti madhyame pade nyūṅkhayedātmā vai pūrvaṃ padaṃ prajottamaṃ madhyaṃ madhyamaṃ
padaṃ madhye vā ihamātmano 'nnaṃ dhīyate tadyathābhigrāsama̍nnamadyādevaṃ tadindramiddevatātaya ityaṣṭendraḥ sāmnaḥ pragātha etena vai devāḥ sarvā aṣṭīrāśnuvata tatho evaitadyajamānā etenaiva sarvā aṣṭīraśnuvate kuha śruta
indraḥ kasminnadyeti kuhaśrutīyāstā vā etā virājo vānuṣṭubho vā
bhavanti tā atra kriyanta etā hyahno rūpeṇa saṃpannā yudhmasya te vṛṣabhasya
svarāja iti vijñātatraiṣṭubhaṃ savanadharaṇaṃ tasyoktaṃ brāhmaṇaṃ svarāja iti
svarāḍutsvarāḍḍhaditi vā asya rūpaṃ tyamu vaḥ satrāsāhamiti niṣkevalyaṃ
viśvāṃsu gīrṣvāyatamityāvadāvadvai caturthasyāhnaḥ prāyaṇīyarūpaṃ punaḥprāyaṇīyaṃ hi caturthamahargāyatraṃ gāyatramardhaṃdino hyeṣa tryahaḥ

23.9

hiraṇyapāṇimūtaya ityūtimānanucara ūtaya ityūtimadūtimaditi
vā asya rūpamā devo yātu savitā suratnaḥ pra dyāvā yajñaiḥ pṛthivī
namobhiḥ pra ṛbhubhyo dūtamiva vācamiṣye pra śukaitu devī manīṣetyeti
vā vai preti vā prāyaṇīyarūpaṃ tasmādāvanti ca pravanti ca caturthe
'hantsūktāni śasyante prāyaṇīyarūpeṇa punaḥprāyaṇīyaṃ hi caturthamahardvipadāḥ
śasyante dvipādvā abhikramitumarhatyabhikrāntyai tadrūpaṃ tadyathopaprayāya svargasya
lokasya nedīyastāyāṃ vasedevaṃ tatpra samrājo asurasya praśastimiti
vaiśvānarīyaṃ samrāja iti samrāḍutsamrāḍḍhaditi vā asya rūpaṃ ka īṃ
vyaktā naraḥ sanīḍā iti mārutaṃ tasya tadbrāhmaṇaṃ yatpraśukīyasya huve
vaḥ sudyotmānaṃ suvṛktimiti jātavedasīyaṃ tasya tadbrāhmaṇaṃ yanmarutvatīyasya
prayantu vājāstavantobharamraya iti tisro 'dhikāḥ samūḍha¹ ā tveṣamugramava īmahe vayamityāvadāvadde caturthasyāhnaḥ prāyaṇīyarūpaṃ punaḥprāyaṇīyaṃ
hi caturthamaharvasuṃ na citramahasaṃ gṛṇīṣa iti jātavedasīyaṃ ghṛtanirṇigbrahmaṇe gātumerayetyāvadāvaddai caturthasyāhnaḥ prāyaṇīyarūpaṃ punaḥprāyaṇīyaṃ
hi caturthamaharathokthyānyupetya sṛptvā ṣoḍaśinamupayanti ṣoḍaśakalaṃ vā
idaṃ sarvamasyaiva sarvasyāptyā annaṃ caturthenāhnāpnuvantyanuṣṭubhaṃ chanda ekaviṃśaṃ
stomaṃ vairājaṃ sāmodīcīṃ diśaṃ śaradamṛtūnāṃ sādhyāṃścāpyāṃśca devāndevajāte bṛhaspatiṃ ca candramasaṃ cādhipatī bṛhaspatiṃ ca candramasaṃ cādhipatī

Linked texts (3)