Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 3.14

Commentary of Śaṅkarācārya of Śaṅkarācārya 3.14

Language
Sanskrit

3.14

evaṃ puruṣe ātmani sarvaṃ pravilāpya nāmarūpakarmatrayaṃ yanmithyājñānavijṛmbhitaṃ kriyākārakaphalalakṣaṇaṃ svātmayāthātmyajñānena marīcyudakarajjusarpagaganamalānīva marīcirajjugaganasvarūpadarśanenaiva svasthaḥ praśāntaḥ kṛtakṛtyo bhavati yataḥ, atastaddarśanārthamanādyavidyāprasuptāḥ uttiṣṭhata he jantavaḥ, ātmajñānābhimukhā bhavata ; jāgrata ajñānanidrāyā ghorarūpāyāḥ sarvānarthabījabhūtāyāḥ kṣayaṃ kuruta | katham ? prāpya upagamya varān prakṛṣṭānācāryāṃstattvavidaḥ, tadupadiṣṭaṃ sarvāntaramātmānamahamasmīti nibodhata avagacchata; na hyupekṣitavyamiti śrutiranukampayā āha mātṛvat, atisūkṣmabuddhiviṣayatvājjñeyasya | kimiva sūkṣmabuddhiriti, ucyate- kṣurasya dhārā agraṃ niśitā tīkṣṇīkṛtā duratyayā duḥkhenātyayo yasyāḥ sā duratyayā | yathā sā padbhyāṃ durgamanīyā tathā durgaṃ duḥsaṃpādyamityetat; pathaḥ panthānaṃ tat taṃ jñānalakṣaṇaṃ mārgaṃ kavayaḥ medhāvino vadanti | jñeyasyātisūkṣmatvāttadviṣayasya jñānamārgasya duḥsaṃpādyatvaṃ vadantītyabhiprāyaḥ ||

Linked texts (1)