Kauṣītaki Upaniṣad 3.4

3.4

tyakathanānantaraṃ, khalu niścitaṃ yathā evamanena prakāreṇa prajñāyāṃ jñānaśaktau caitanye sākṣiṇi sarvāṇi bhūtāni nikhilāni vāgādīni saviṣayāṇi sthirajaṅgamaśabdābhidheyāni ekaṃ bhavanti prāṇavadekadhā bhavanti, tat tathā vyākhyāsyāmaḥ spaṣṭamāsamantāt kathayiṣyāmaḥ |
ekaṃ bhāvaṃ pratijñāya prathamataḥ prajñāyā vibhāgamāha, taṃ vaktuṃ vāgeva vāgindriyameva prasiddhaṃ na tvanyat, asyāḥ prajñāyāḥ ekamaṅgaṃ ekaṃ bhāgaṃ gorivaikaṃ stanaṃ adūḍhaṃ adūduhat svādhīnaṃ kṛtavatītyarthaḥ | tasyai tasyāḥ dugdhaikabhāgaprajñāyāḥ vācaḥ nāma vaktavyaṃ śabdagataṃ parastāt viṣayatvena parasmin bahirdeśe prativihitā nirmitā bhūtamātrā bhūtabhāgaḥ, mīyata iti mātrā, tasyāḥ viṣayatvena prativihitā bhūtamātrā nāmetyanvayaḥ | yathā vāk prajñāyāḥ ekamaṅgamadūduhat, yathā ca tasyāḥ parastātpra-
tivihitā bhūtamātrā nāma evaṃ prāṇacakṣuḥśrotrarasanahastaśarīropasthapādabuddhisthasaṃvid ekaikamaṅgamadūduhan, āsāṃ yathākramaṃ parastātprativihitāḥ bhūtamātrāḥ gandharūpaśabdānna rasakarmasukhaduḥkhānandaratiprajātītyā vijñātavyakāmā iti paryāyanavakenāha, prāṇa evāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tasya gandhaḥ parastātprativihitā bhūtamātrā, cakṣurevāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tasya rūpaṃ parastātprativihitā bhūtamātrā, śrotramevāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tasya śabdaḥ parastātprativihitā bhūtamātrā, jihvaivāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tasyā annarasaḥ parastātprativihitā bhūtamātrā, hastāvevāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tayoḥ karma parastātprativihitā bhūtamātrā, śarīramevāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tasya sukhaduḥkhe parastātprativihitā bhūtamātrā, upastha evāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tasyānando ratiḥ prajātiḥ parastātprativihitā bhūtamātrā, pādāvevāsyā ekamaṅgamadūḍhaṃ tayorityāḥ parastātprativihitā