Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 1.2

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 1.2

Language
Sanskrit

1.2

pāṭhaḥ chāndasaḥ | ataḥ sa tvamātmatattvaṃ no'smabhyaṃ brūhi pratipādayetyarthaḥ | evaṃ pṛṣṭavate śākāyanyaḥ kimāhetyetadāha “etat 0 śākāyanyaḥ” iti | yat tvayā pṛṣṭamātmatattvametadvastu purastādatīte kāle vṛttaṃ siddhaṃ nirṇītaṃ pūrvatanairṛṣibhiriti yojyam | idānīṃ tvetatpraśnaṃ duḥśakyaṃ, liṅgavyatyayena eṣa praśno duḥśakyo duḥśaka ityarthaḥ | yadvā etadvṛttametasyātmatattvasya vṛttaṃ yāthātmyaṃ etatpraśnaṃ praśnavacanañca purastāt prathamaṃ cittaikāgryāditi yojyaṃ, duḥśakyaṃ duḥśakaṃ vaktuṃ śrotuṃ ca, durlabhametadityarthaḥ | tathā ca | śrutismṛtī‘śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhyaḥ śṛṇvanto'pi bahavo yanna vidyuḥ | āścaryo vaktā kuśalo'sya labdhā āścaryo jñātā kuśalānuśiṣṭaḥ” ( kaṭhopa0 ) iti | ‘āścaryavatpaśyati kaścidenamāścaryavadvadati tathaiva cānyaḥ | āścaryavaccainamanyaḥ śṛṇoti śrutvāpyenaṃ veda na caiva kaścit’ ( gī0 a0 2 | ślo0 26 ) iti | he aikṣvāka ikṣvākukulodbhava ! anyān kāmān svargabhogānapsaraḥprabhṛtīnaihikān vā dhanataruṇī prabhṛtīn vṛṇīṣva prārthayethā iti śākāyanyaḥ uvācetyanuṣaṅgaḥ | tato rājā vṛttāntamāha “śirasā 0 jagāda” iti | imāṃ buddhisthāṃ vakṣyamāṇāṃ gāthāṃ yathāsthitārthāṃ kathāṃ jagādoktavān rājā, sugamamanyat |

Linked texts (1)