Maitrayaniya Upanishad 2.p1
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 2.p1
- Language
- Sanskrit
2.p1
atha dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ | evaṃ varāntaraiḥ pralobhyamāno'pyapracalitatayā suparīkṣito jijñāsurūpasannaḥ śiṣyo na guruṇopekṣaṇīya iti guroḥ pravṛttiṃ darśayati śrutiḥ “atha bhagavān0 rājānaṃ” iti | spaṣṭo'rthaḥ | kimabravīditi tadāha “mahārāja bṛhadratha0 viśruto'sīti” iti | mahārājātyādiśiṣyapraśaṃsā vakṣyamāṇārthagrahaṇayogyatāṃ tasya sūcayitum | praśasyamāno hi guroḥ prasannatāṃ buddhvā taduktārthe śraddadhānatayā tamavadhārayati | vaṃśadhvajatvaṃ tatkhyātikaratvam | tvaṃ śīghramātmajñaḥ saṃvatsaravāsaśuśrūṣādivilambaṃ vinā matta ātmajñānaṃ prāpnoṣi yato'taḥ kṛtakṛtyastvamiti | itiśabdo'gretana iha jñeyaḥ | itihetormarunnāmnā maruto vāyoryannāma pṛṣadaśva iti tena nāmnā viśruto'sīti yojanā | pṛṣanto mahānto'śvā yasya rathe bhavanti sa pṛṣadaśvo vāyuḥ, mahāśvayuktastho hi mahān bhavatīti mahāratha ucyate vāyuḥ, ayamapi tatparyāyatvādbṛhadratha iti khyātimāpanna ityarthaḥ | athavā jagatprāṇa iti yadvāyornāma tena nāmnedānīṃ viśruto 'sīti yojanā | matprasādāt tvaṃ jagadātmā saṃvṛtto'sītyabhiprāyaḥ | yadarthamayamupasanno rājā guruṃ tamātmānamupadiśati
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit