Maitrayaniya Upanishad 3.1.5
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 3.1.5
- Language
- Sanskrit
3.1.5
sambandhaḥ na paśyatītyetat | svataḥsiddhāluptajñānaiśvaryādiśaktisampannatayopalakṣitaścidātmā bhagavān taṃ na paśyatīti sammūḍhatvamasyāvagamyata ityarthaḥ | tasya dūrasthatvādadarśanaṃ nāsya sammūḍhatvāditi śaṅkāṃ vārayatyātmasthamiti | svātmani sattāsphūrttirūpeṇa sthitamityarthaḥ | kathamayaṃ svātmastha ityata āha prabhumiti, prakarṣeṇa bhavatyasmāditi prabhurbhūtātmana upādānamadhiṣṭhānañcetyarthaḥ | ataeva kārayitāraṃ niyantāraṃ, kāraṇādhīnaṃ hi kāryamiti nyāyāt, kāraṇādeva niyantetyarthaḥ | tathāca śrutyantaraṃ [ 'eṣa hyeva sādhu karma kārayati taṃ yamebhyo lokebhya unninīṣata eṣa u evāsādhu karma kārayati taṃ yamadho ninīṣate' ] (kauṣī 0 a 0 3) iti | kiñca guṇaughaiḥ prākṛtikairdehendriyaviṣayalakṣaṇairuhyamāna itastataścālyamānaḥ kaluṣīkṛtaśca nānāvāsanākaṣāyarañjitaścetyarthaḥ, ataeva vāsanābhiḥ preryyamāṇatayā'sthiraḥ kathañcidutpādyamāne'pi vivekavijñāne sthairyyahīnaḥ ataścañcalaḥ śubhaviṣayakapravṛttiniṣṭhārahita ityarthaḥ | kiñca lupyamānaścāñcalyavaśādvivekajñānadharmasañcayairlupyamāno'ta eva saspṛho'prāpte'śakyasampādye'pi spṛhāvān ata eva vyagro hīnaḥ sukhabhogakṣaṇamalabhamāna-
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit