Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 3.1.5

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 3.1.5

Language
Sanskrit

3.1.5

sambandhaḥ na paśyatītyetat | svataḥsiddhāluptajñānaiśvaryādiśaktisampannatayopalakṣitaścidātmā bhagavān taṃ na paśyatīti sammūḍhatvamasyāvagamyata ityarthaḥ | tasya dūrasthatvādadarśanaṃ nāsya sammūḍhatvāditi śaṅkāṃ vārayatyātmasthamiti | svātmani sattāsphūrttirūpeṇa sthitamityarthaḥ | kathamayaṃ svātmastha ityata āha prabhumiti, prakarṣeṇa bhavatyasmāditi prabhurbhūtātmana upādānamadhiṣṭhānañcetyarthaḥ | ataeva kārayitāraṃ niyantāraṃ, kāraṇādhīnaṃ hi kāryamiti nyāyāt, kāraṇādeva niyantetyarthaḥ | tathāca śrutyantaraṃ [ 'eṣa hyeva sādhu karma kārayati taṃ yamebhyo lokebhya unninīṣata eṣa u evāsādhu karma kārayati taṃ yamadho ninīṣate' ] (kauṣī 0 a 0 3) iti | kiñca guṇaughaiḥ prākṛtikairdehendriyaviṣayalakṣaṇairuhyamāna itastataścālyamānaḥ kaluṣīkṛtaśca nānāvāsanākaṣāyarañjitaścetyarthaḥ, ataeva vāsanābhiḥ preryyamāṇatayā'sthiraḥ kathañcidutpādyamāne'pi vivekavijñāne sthairyyahīnaḥ ataścañcalaḥ śubhaviṣayakapravṛttiniṣṭhārahita ityarthaḥ | kiñca lupyamānaścāñcalyavaśādvivekajñānadharmasañcayairlupyamāno'ta eva saspṛho'prāpte'śakyasampādye'pi spṛhāvān ata eva vyagro hīnaḥ sukhabhogakṣaṇamalabhamāna-

Linked texts (1)