Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 5.1.1

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 5.1.1

Language
Sanskrit

5.1.1

tyarthaḥ | viśvasyeṣṭe dūti viśveśvarastasya saṃbuddhiḥ | tarhi viśvamanyaditi śaṅkāyāmāha viśvātmeti | tvameva viśvamityarthaḥ | yato viśvakarmakṛt kriyate tatkarma viśvākhyaṃ karma kāryaṃ karotītiviśvakarmakṛt | viśvopādānatvādviśvātmetyarthaḥ | yadvā viśveśvaratve heturviśvātmeti | viśvasyātmā svarūpaṃ tatrāpi heturviśvakarma kṛditi | ataḥ kāraṇatvāt svakāryaṃ viśvaṃ vyāpya tanniyamayannavasthito viśveśvara ityarthaḥ | bhoktāro jīvā anye bhaviṣyantīti śaṅkāṃ vārayati viśvabhugiti | yo viśvasya bhoktā prasiddhaḥ so'pi tvamevetyarthaḥ | kiñca tvameva viśvamāyuḥ sarvasya sarvamāyurjīvanaṃ prāṇarūpeṇa vā sarvāẏuḥ | tathāca śrutyantaraṃ [ ‘yāvaddhyasmiñcharīre prāṇo vasati tāvadāẏuḥ’ (kauṣīta0a0 3)] dūti | kiṃ bahunā tvameva viśvakrīḍāratyoḥ prabhuḥ bāhyopakaraṇā prītiḥ krīḍā, tannirapekṣā āntaraprītīratiḥ | tayostvameva svatantraḥ samartha ityarthaḥ | śāntātmane kūṭasthasvarūpāya guhyatamāya vācāmagocarāya acintyāyāntarindriyāviṣayāya aprameyāya bāhyendriyāviṣayāya anādinidhanāya nityasadrūpāyetyarthaḥ | cakārāt svayaṃprakāśāya cetyarthaḥ | dūtiśabdomantrasamāptyarthaḥ |

Linked texts (1)