Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 5.1.2

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 5.1.2

Language
Sanskrit

5.1.2

mantrāṇārambhe tvaṃ brahmā tvaṃ ca vai viṣṇurityādinā brahmādidevatātmatvaṃ pratyagbrahmaṇa uktaṃ tatra brahmādīnāṃ tattvāntaratvāt kathamitthaṃ stutiriti śaṅkānirāsāyottarā śrutiḥ pravartate | tatraika eva yathoktaścidātmā svamāyāguṇaistadavasthābhedaiścāneko'nekaviśeṣo'nekavidhakriyāpravartako na tattvabhedaḥ kāpyastīti darśayantī śrutirbrahmādicimūrtibhāvenāsyātmana upāsana vidhātuṃ prathamaṃ mūrticayavyapadeśanimittamāha “tamo vā • tanavaḥ” iti | idaṃ brahmaviṣṇurudrādikamagre sṛṣṭyupakramātprāk tamo vai tama eva tamoguṇapradhānamāyāmātramevāsīdekamekībhūtama nabhivyaktanāmarūpamakhaṇḍatamomātramāsīdityarthaḥ | etenāsatkāraṇavādo'satkāryavādaśca vyudastaḥ idaṃ tama iti sāmānādhikaraṇyokteragra āsīditi sattvokteśca | tat kiṃ sāṅkhyābhimataṃ pradhānaṃ netyāha tatpare syāditi | tat tamaḥ pare kāryakāraṇatātīte tatkalpanādhiṣṭhāne cidātmani syādbhavatīti yāvat, acetanasya tasya svātantryānupapatterityarthaḥ | evaṃ jagataḥ prāgavasthāṃ cetanaparādhīnāmuktvā tatpravṛtterapi tadadhīnatāmāha tatpareṇeti | tat kāraṇaṃ pravilī na kāryāvasthaṃ tamaḥ

Linked texts (1)