Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.14

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.14

Language
Sanskrit

6.14

prameyo'paitīti | pṛthaktādavayavāvayavibhāvena bhedāt prameyo'pi pramāṇatvamupaiti prāpnoti, kimarthaṃ, ātmanaḥ svasya samyagbodhanārthamavadhāraṇārthaṃ dīpaprakāśena dīpānumānavadityarthaḥ | evaṃ hyāha, evaṃvidhaḥ kālaḥ sūryādhīna ityatrodāharaṇamāhetyarthaḥ | “yāvatyo vai 0 amūrtimān” iti | yāvatyo vai prasiddhāḥ kālasya kalā aṃśāstāvatīṣvasau savitā carati tatpravartakatvena vicarati tāḥ sampādayatītyarthaḥ | ato yaḥ kālaṃ kalayitāraṃ kālarūpamādityaṃ brahmetyupāsīta tasyopāsakasyātidūraṃ kālo'pasarati saṅkruntyā punarmaraṇāya na jāyate kālavyāpyo na bhavatītyarthaḥ | tatra kālasya brahmadṛṣṭyarhatvāya punarudāharaṇamevaṃ hyāha kālāt sravantītyādi, pādatrayaṃ spaṣṭārthaṃ | kālo mūrtirmūrtimānādityarūpeṇa, amūrtimāṃśca nimeṣādisaṃvatsarāntena rūpeṇeti caturthapādārthaḥ |
kālanirvartakatvādrādityaḥ kālātmako brahmadṛṣṭyopāsya ityuktaṃ, tatra kiṃ brahma nimeṣādikāleṣu kimātmakaścādityo brahmadṛṣṭyopāsya iti vīkṣāyāmāha “dve vāva 0 sa vedavit”

Linked texts (1)