Maitrayaniya Upanishad 6.30.1

6.30.1

(bṛhadā0 a0 8) iti | sūryamaṇḍalāntargatabrahmopāsanamupasaṃhāravyājena praśaṃsati tasmāditi | asāvādityo bhagavānādityātmanābhivyakta īśvaro'nupāsitaḥ san sargahetuḥ upāsitastu svargāpavargayorhetuḥ, devatābuddhyopāsitaḥ svargaheturbrahmātmanopāsito'pavargaheturiti vibhāgaḥ | samāptā śākāyanyabṛhadrathākhyāyikā | idānīṃ śrutireva praśnaprativacanarūpeṇa svarūpeṇa cendriyāditattvaṃ nāmarūpātmakakāryatattvamityādyanekānarthān prāganuktānupadeṣṭuṃ pravartate "kimātmakāni 0 raśmibhirviṣayānatti" iti | etāni jñānakarmārthānīndriyāṇi kimātmakāni vai kimupādānakānītyarthaḥ, pracaranti svasvaviṣayeṣvitiśeṣaḥ | eṣāmindriyāṇāmudgantodgamanakartā ca nimittabhūto'dhiṣṭhātā ca ka ityarthaḥ | iha vyavahārasamaye ko vaiteṣāmindriyāṇāṃ niyantā tairvyavahartā vā ko bhavatītyāha kaścitpraṣṭetyadhyāhāraḥ | kaścidanyaḥ pratyāha pratyuttaramāha praśnakrameṇetyarthaḥ | ātmātmakāni ātmā vakṣyamāṇalakṣaṇastadātmakāni tadupādānakānītyarthaḥ | itītyamātmā hi eva eṣāmindriyāṇāmudgantā niyantā ca nānyaśca ghaṭāderivetyarthaḥ | apsarasa iti viṣayā ucyante, śabdādayo hi viṣayāḥ